nieuwe boeken non-fictie

Op 8 juli 1943 schreef de achttienjarige Helga Deen vanuit kamp Westerbork haar laatste brief aan haar geliefde Kees van den Berg – een week later zou ze in Sobibor worden vergast. ,,Lieve, lieve jongen laat je gedachten en verlangens de mijne kruisen.” Aangrijpende brieven en dagboek, in 2004 ontdekt door de zoon van Kees, kort nadat deze was overleden. Er zijn al vergelijkingen getrokken met de dagboeken van Anne Frank en Etty Hillesum.

Mooi verzorgd boek met prachtige foto’s van toen en nu. Wel wat hoogdravende en soms mystieke teksten. Onland betekent ’onbruikbaar land’ dat ’veelal meedogenloos ten nutte is gemaakt’, aldus de inleiding. Geestgrond is de tegenpool van onland, het gecultiveerde land. Aan de hand van vijf hoofdstukken (onder andere over het Groene Hart en Texel) gaat de auteur na hoe Nederland met zijn onland is omgegaan.

Grote delen van de tekst zullen wel klaargelegen hebben, maar dan nog is het een knappe prestatie dat dit boek nu al in de boekhandel ligt, zo kort na de vrijlating van de marktkoopman Kuijt die op beschuldiging van heroïnehandel bijna een decennium in een Thaise cel zat, onder erbarmelijke omstandigheden. ,,Ik mis het leven. Dit is geen leven.” Parool-journalist Bert Steinmetz heeft het boek bewerkt, de befaamde advocaat Geert-Jan Knoops heeft het van commentaar voorzien.