OM en politie willen bij oude zaken opnieuw vervolgen

Het Openbaar Ministerie (OM) en de politie in Rotterdam vragen minister van justitie Ernst Hirsch Ballin de wet zo te veranderen dat iemand die vrijgesproken is, weer vervolgd kan worden voor hetzelfde delict.

In een zogenoemde ’cold case’ onderzocht een team van justitie en politie oud DNA-materiaal van een man die in 2001 verdacht werd van de moord op een bedrijfsleider van een supermarkt in Ridderkerk.

De onderzoekstechnieken van politie en justitie waren toen niet in zo’n gevorderd stadium dat vast stond dat het gevonden DNA-materiaal afkomstig was van de verdachte. De 32-jarige man werd in hoger beroep vrijgesproken. Nu toont het Nederlands Forensisch Instituut aan dat de kans één op de miljard is dat de dader iemand anders is. Het probleem is dat het OM dit niet meer aan de rechter kan voorleggen. Volgens de Rotterdamse hoofdofficier van justitie Henk Korvinius en korpschef Aad Meiboom kan het OM niets met deze nieuwe bewijzen. Daarom willen zij dat de minister de mogelijkheid creëert om iemand, als daartoe juridisch aanleiding bestaat, nog een keer te vervolgen voor hetzelfde delict. In Oostenrijk en Groot-Brittannië bestaat die mogelijkheid wel. De voormalige verdachte van de moord op de bedrijfsleider zit overigens sinds twee weken een straf van achttien maanden uit vanwege een ander delict.

Het ministerie van justitie bekijkt of het Wetboek van Strafvordering kan worden herzien. Volgens een woordvoerder van het ministerie zal daarbij ook worden gekeken naar de wenselijkheid om de herzieningsprocedure aan te passen.

Naast technische bewijzen moeten ook andere soorten van bewijs, zoals getuigenverklaringen of beeldmateriaal, reden kunnen zijn om een voormalige (vrijgesproken) verdachte opnieuw te kunnen vervolgen, vindt het OM. Die mogelijkheid is nodig omdat sommige ernstige delicten niet meer verjaren maar de onderzoekstechnieken wel geavanceerder worden. Bij cold cases kan oud bewijsmateriaal voor het OM het ontbrekende puzzelstukje zijn.

Annelies Röttgering, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten, vindt het afschaffen van ’ne bis in idem’ (het beginsel dat iemand niet twee keer voor hetzelfde delict vervolgd mag worden), geen goed idee. „Het OM moet vervolgen als er voldoende bewijs is. Als iemand tot in de hoogste instantie is vrijgesproken, dan moet je het daarbij laten. Strafvervolging is niet niks, dat mag iemand niet zijn hele leven boven het hoofd hangen.”

De Rotterdamse politie en OM onderzoeken nog drie andere cold cases waar oud bewijs met behulp van nieuwe onderzoekstechnieken mogelijkheden biedt.