Noem het geen rituelen

De voorstellen die Bart Robbers doet met zijn plan voor vijf protestantse rituelen (Trouw, 20 december) zijn niet allemaal even slecht - niet allemaal even nieuw ook, trouwens. Maar noem het geen rituelen. En zeker ook geen vijf zuilen, in een wat kinderachtige aanpassing aan de terminologie van de islam. Gezien de hoge betekenis die de islam aan de vijf zuilen hecht, kan ik me voorstellen dat een gelovige moslim niet zo blij zal zijn met deze christelijke annexatie.

Maar noem het ook geen rituelen! Rituelen zijn vormen, ze doen me te veel denken aan de Farizeeër uit Lucas 18, die zeer vertrouwd was met rituelen: ”Ik vast twee maal per week, ik geef tienden van al mijn bezit”. Rituelen doen me ook te veel denken aan wat ze in Duitsland `vierwiel-christenen` noemden, gelovigen die alleen in de kerk kwamen in de kinderwagen, in de trouwkoets en in de lijkauto.

”Iedere protestant zou elke morgen een lofspreuk voor God moeten uitspreken”. Ja, dat is een echt ritueel. Daar zullen we, als het aan collega Robbers ligt, waarschijnlijk een handreiking bij krijgen, voor diegenen die niet elke morgen een originele lofspreuk kunnen verzinnen. Dat verwerp ik dus ten enenmale. Niet omdat ik zo`n individualist ben dat ik alleen bij mijn eigen woorden kan leven, maar omdat het ritueel van een lofspreuk elke morgen mij vastpint op een godsbegrip en een manier om mij tot God te richten, die de mijne niet is - en ik vermoed dat dat niet alleen voor mij geldt.