Nederlander klaagt, ook al gaat het goed

Nederland mag best wat trotser zijn op wat er goed gaat. Dat zegt Paul Schnabel, directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau.

Nederland moet ophouden met doemdenken. We moeten ons ook concentreren op wat er allemaal goed gaat, vindt SCP-directeur Paul Schnabel. „Doemdenken maakt mensen fatalistisch en ontevreden.” Hij is wel eens jaloers op het ongebreidelde optimisme van de Amerikanen. „Daar kunnen wij nog wat van leren.”

Schnabel is nu ruim tien jaar directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Het wetenschappelijk instituut dat adviezen uitbrengt aan de regering is er volgens Schnabel ook om aannames te doorbreken. „We gaan niet eerder met pensioen. Turken zijn niet beter geïntegreerd dan Marokkanen, we hebben alleen minder last van ze. Zo zijn er meer vooronderstellingen die helemaal niet kloppen. Wij willen bijdragen aan een feitelijk en rationeel debat.”

Schnabel ziet de nadruk op het negatieve bevestigd in de manier waarop er met onderzoeksresultaten van het SCP wordt omgegaan. „Uit een onderzoek naar verzorgingshuizen bleek dit jaar dat bewoners best tevreden zijn. Maar wat pikken sommige media eruit? Dat veel bewoners nooit buiten komen. Terwijl dat niet zo gek is als je negentig bent en vrij zwak. Het idee bestaat dat bewoners van verzorgingshuizen zo eind zestig zijn.”

Eind 2006 besloot het SCP dat het, na dertig jaar rapporteren over alles wat fout is in Nederland, tijd werd om te benadrukken wat er allemaal goed gaat. In het rapport ’Investeren in vermogen’ zocht het SCP naar inspirerende voorbeelden en kansrijke perspectieven. Het rapport meldde onder meer dat het aandeel niet-westerse studenten in het hoger onderwijs is verdubbeld, van 6 procent in 1995 tot 12 procent in 2005. En dat het aantal voltijd werkende moeders is gestegen van 136.000 in 1996 tot 180.000 in 2005.

In de tweejaarlijkse SCP-uitgave ’de Sociale Staat van Nederland’ stond onlangs dat 82 procent van de Nederlanders gelukkig is. De uitkomst oogstte kritiek omdat het te positief geladen zou zijn. „We schrokken van de haat en agressie die uit sommige e-mails sprak”, zegt Schnabel daar nu over.

„Maar we gingen met ’de Sociale Staat’ en ook ’Investeren in vermogen’ bewust een keer tegen de stroom in. Niet om een trend te zetten, maar om te laten zien hoe het werkelijk zit.”