Consument moet de baas blijven over chip die alles kan controleren

amsterdam – De consument moet altijd aangeven of hij een zogeheten RFID-chip wil blijven gebruiken. Standaard dienen de chips, die vergaande controle mogelijk maken, gedeactiveerd te worden.

Dat stelt de privacywaakhond European Data Protection Supervisor (EDPS) in een advies aan de Europese Commissie. De EDPS, die onder leiding staat van de Nederlander Peter Hustinx, benadrukt dat RFID niet ’zo maar een volgende technologie’ is, maar ’een toegangspoort naar een nieuwe fase van de informatiemaatschappij’. Dat vereist volgens Hustinx dat het systeem met zoveel mogelijk waarborgen voor de privacy wordt ontworpen en gebruikt. De consument moet kunnen bepalen hoeveel gegevens over hem verzameld kunnen worden.

RFID is sterk in opkomst als identificatiemiddel, bijvoorbeeld als vervanger van onder meer de streepjescode op producten. Elk afzonderlijk product krijgt daarbij een chip met een eigen code, waardoor er in winkels makkelijk afgerekend kan worden. Maar als die chip actief blijft, is de koper van het product vervolgens aan die unieke code herkenbaar. Dan kan bijvoorbeeld door het registreren van een RFID-chip in een trui, het reisgedrag van de eigenaar van die trui worden gevolgd. Dat mag niet de standaard worden, aldus Hustinx. Alleen als de consument daarvoor kiest, mag de chip gehandhaafd worden. Standaard zal zij echter verwijderd of inactief moeten worden.

Het laatste komt neer op wat technisch ’opt-in’ wordt genoemd: een gebruiker kiest er bewust vóór, en hoeft niet aan te geven er tegen te zijn (’opt-out’). In Nederland is ook het College bescherming persoonsgegevens een groot voorstander van deze opt-in, terwijl de NS bij hun ov-chipkaart voor opt-out kiezen.

Hustinx, oud-voorzitter van het CBP en al 36 jaar op Europees niveau betrokken bij wetgeving voor privacybescherming, waarschuwt dat RFID-gegevens niet voor oneigenlijke doelen gebruikt mogen worden. Bijvoorbeeld iemand beboeten wegens het veroorzaken van zwerfvuil, omdat zijn leeg frisdankblikje, mét chip, op straat ligt.