Niet ontbijten en alcohol maken pubers dik

Middelbare scholieren die niet ontbijten zijn dikker dan hun klasgenoten. Dat blijkt uit onderzoek onder 35.000 kinderen.

Een op de vijf Nederlandse kinderen is te dik, zo bleek twee jaar geleden uit onderzoek van de Wageningen Universiteit. Promovenda Simone Croezen toont nu aan dat er een duidelijke relatie is tussen overgewicht en het niet ontbijten. Het effect daarvan is zelfs groter dan dat van alcoholgebruik en te weinig beweging.

Bij tweedeklassers is het risico op overgewicht al groot als ze één of twee dagen per week hun boterham of bordje pap laten staan. Bij vierdeklassers wordt het verband met vetzucht pas duidelijk als ze de hele week niet ontbijten. Maar zij hebben meer dikmakende gewoonten, zoals overmatig drinken van alcohol, wat een kwart van de vierdeklassers doet.

„Het is dus heel belangrijk om dit probleem vroeg aan te pakken”, aldus Croezen. Formeel gezien kan de onderzoekster niet zeggen dat het missen van ontbijt leidt tot overgewicht, want dat heeft ze niet onderzocht. „Maar uit ander Wagenings onderzoek was al duidelijk dat mensen die niet ontbijten, overdag een slecht eetpatroon hebben. „Het is aangetoond dat je gaat compenseren met slechte voeding.”

Croezen vergeleek de antwoorden op een enquête, die de zes GGD’s in Oost-Nederland vier jaar geleden op alle scholen in Overijssel en Gelderland onder leerlingen van de tweede en de vierde klas hebben uitgevoerd. De enquête wordt deze maand herhaald.

„We hopen dat naar voren komt wat het effect is van de maatregelen die we hebben genomen.”

Zo hebben scholen snackautomaten verwijderd en zijn ouders per cursus bijgepraat over het belang van een ontbijt en lichaamsbeweging. „Overgewicht is speerpunt”, zegt Croezen, die zelf werkt bij de GGD Gelre-IJssel. „Maar we richten ons ook op het hoge alcoholgebruik. Vooral in de Achterhoek drinken jongeren veel. Zelfs tweedeklassers, die 13, 14 jaar zijn. Die zouden helemaal niet moeten drinken. Daarom is in het voorjaar al de campagne ’Alcoholmatiging Jeugd in de Achterhoek’ begonnen.”

„Wat lichaamsbeweging betreft zitten de jongeren wel goed. De meesten fietsen dagelijks een stuk naar school. Dat probleem is waarschijnlijk groter in andere delen van het land”, aldus Croezen.

De afdeling Humane voeding van de Wageningen Universiteit doet veel onderzoek naar overgewicht. In haar promotie-onderzoek richt Croezen zich op ’gezond ouder worden’. Vorige maand begon een vergelijkend onderzoek naar afslankdiëten, waarbij ook het effect van het populaire ’Sonja Bakkeren’ wordt gemeten. De resultaten zijn eind volgend jaar bekend.