VVD-congres stopt intern ruziën

Voor het eerst sinds lange tijd lukte het de VVD-leden op een partijcongres eenheid te tonen. De steun voor partijleider Mark Rutte groeit.

„We kunnen het ons niet veroorloven nog langer met onszelf bezig te zijn. Dat moet de eindconclusie aan het einde van deze dag zijn”, drukte partijleider Mark Rutte zijn leden op het hart tijdens de cruciale VVD-ledenvergadering in Rotterdam.

Partijvoorzitter Jan van Zanen, die verwijten kon verwachten omdat hij Rita Verdonk niet voor de VVD wist te behouden, waarschuwde in het zicht van allerlei moties van boze partijafdelingen nog maar eens dat het vijf voor twaalf was voor de liberalen. „We moeten ons nu intern verbinden en naar buiten toe boeien. Het beeld van voortdurende verdeeldheid is fnuikend voor de VVD”.

Dat hadden de meeste VVD’ers op het congres zelf ook wel bedacht. Ze kwamen zaterdag massaal op om opvallend eendrachtig korte metten te maken met de restanten van de koppige stroming-Verdonk in de partij. Nu kampioen voorkeurstemmen en ruziemaker Rita Verdonk haar eigen beweging ’Trots op Nederland’ is begonnen, zoekt het VVD-kader rust, in een poging het verloren terrein bij de kiezers terug te winnen.

Dat blijkt uit de sfeer en de cijfers. De sfeer onder de leden werd duidelijk toen de kritische Staphorster met de grote krulsnor, Verdonk-aanhanger Jan Talen, alsnog probeerde het zittende partijbestuur per direct naar huis te sturen. De zaal ontving zijn interventie met een vermoeid boe-geroep.

Ook de Limburgse afdelingen die nasputterden dat Verdonk door het partijbestuur ’onbehoorlijk’ tegen de schenen was geschopt, kregen een kil onthaal. Aan een oproep van het afwezige erelid Hans Wiegel om het bestuur snel naar huis te sturen werd vrijwel geen aandacht meer besteed.

De nuchtere cijfers tonen al net zo duidelijk dat de VVD-congresgangers hun buik vol hebben van het interne geruzie. Moties om het bestuur weg te sturen of onder curatele te stellen kregen hooguit steun van een kwart van de zaal. In september tijdens een soortgelijke ledenvergadering in Veldhoven zette nog ongeveer een derde van de achterban de aanval in tegen de partijtop.

De leden zijn ook gerustgesteld nu ze volgend voorjaar uitzicht hebben op een nieuw partijbestuur, omdat Van Zanen en zijn college dan vervroegd terugtreden. De geplaagde partijvoorzitter nam het afgelopen weekeinde ’medeverantwoordelijkheid’ voor al het geruzie rond de lijsttrekkersstrijd Rutte-Verdonk. Voor de overgrote meerderheid was daarmee de kous af.

Partijleider Mark Rutte stond in Rotterdam niet werkelijk ter discussie. Terloops versterkte hij echter zijn positie. Een bijvoorbaat kansloze motie van een Limburgse afdeling die vroeg om zijn terugtreden, werd met tachtig procent van de stemmen afgewezen. Daarmee kreeg Rutte een duidelijker vertrouwensvotum dan hij ooit in de VVD ontving.

Rutte gebruikte het congres om driftig te zoeken naar vijanden van buiten: het kabinet-Balkenende. „De vijand zit niet intern, maar in het Torentje”.

Met een fel oppositiegeluid wil hij het kabinet van CDA, PvdA en ChristenUnie te lijf. In de VVD hopen ze echter stilletjes dat dit niet te snel valt, want de eigen partij heeft veel hersteltijd nodig in de oppositie. VVD-burgemeester Ivo Opstelten van Rotterdam in de wandelgangen: „We hebben nu een streep gezet onder de interne crisis. Maar snelle verkiezingen, daar is de VVD nog niet klaar voor. Zoiets kan Rutte als oppositie in de Kamer natuurlijk niet zeggen, maar ik wel”.

Opstelten is bereid volgend jaar partijvoorzitter te worden als hij wordt gevraagd. Een andere serieuze voorzitterskandidaat die zich actiever opwerpt is de Brabantse gedeputeerde Hoes.