Oranje krijgt vaste vorm

De tijd van verrassingen bij Oranje lijkt voorbij. De selectie van Van Basten heeft vaste vorm gekregen, en veel is er niet op aan te merken.

Oranje hervat de EK-kwalificatiereeks volgende week zaterdag in De Kuip tegen Roemenië, en de woensdag erna wacht het uitduel met Slovenië. Voordat Van Basten gisteren zijn selectie bekend maakte, hield hij een korte inleiding. Oranje is op de goede weg, was de boodschap.

Het zou, cynisch bezien, kunnen worden uitgelegd als een krampachtige poging van een bekritiseerde bondscoach om zichzelf te rechtvaardigen. Maar op de keper beschouwd was er niet eens zoveel tegen in te brengen, in de gegroeide omstandigheden althans.

Van Basten riep in herinnering dat hij in de laatste oefeninterlands, tegen Engeland vorig najaar (1-1) en Rusland in februari (4-1), door blessures tal van vervangers moest oproepen. De selectie is daardoor breder geworden, betoogde hij. De voornaamste afwezigen van destijds, verdediger Ooijer en aanvaller Van Persie, zijn nog steeds niet beschikbaar.

Maar voor de soms onbegrijpelijke variaties die het eerste deel van het tijdperk-Van Basten kenmerkten, geeft dat inmiddels geen aanleiding meer. Er is een tamelijk vaste kern gevormd en de debutanten die nog worden opgeroepen, kunnen logisch worden genoemd.

Het zijn er nu twee: PSV-middenvelder Afellay en AZ-aanvaller Koevermans. De Marokkaan Afellay is voor het eerst uitgenodigd sinds hij na zorgvuldige overwegingen voor Oranje heeft gekozen. Koevermans dankt zijn uitverkiezing aan een blessure van Vennegoor of Hesselink, de vaste reserve met wie hij als hoekige spits grofweg te vergelijken is. Dáárom, en vanwege de waarde die ze in clubverband al langere tijd tonen, was de entree van de nieuwelingen te voorzien. Dat geldt ook voor de terugkeer van AZ-middenvelder De Zeeuw, donderdag nog één van de uitblinkers in de imposante voorstelling tegen Newcastle.

Ook de 23-jarige De Zeeuw heeft nog geen interland achter zijn naam, maar hij maakte vorig jaar al enige keren deel uit van de selectie. Onlangs wekte hij verbazing door in Voetbal International te vertellen dat hij aan zijn eerste ervaringen bij Oranje ’geen goed gevoel’ had overgehouden. Hij was bij herhaling van reservebank naar tribune verwezen.

Het was niet eens een brutaliteit, eerder een even onhandige als ongepaste ontboezeming van een pril talent dat alles nog heeft te bewijzen. Geschrokken nam De Zeeuw contact op met Van Basten, die het gevalletje luchthartig lijkt op te nemen. ,,Het is een jonge jongen die met nieuwe situaties wordt geconfronteerd’’, zei Van Basten gisteren. ,,Hij heeft niet ontkend dat hij het heeft gezegd, maar het is goed dat hij heeft gebeld.’’

Zo stapte Van Basten ook laconiek heen over een mogelijk bezwaar van de selectie van Afellay. De PSV’er oogt nog altijd breekbaar. Jong Oranje-coach De Haan plaatste al eens vraagtekens bij de fysieke gesteldheid van Afellay. Dat werd hem in Eindhoven niet in dank afgenomen, maar van structurele verbetering lijkt nog geen sprake. Onlangs zei PSV-coach Ronald Koeman onomwonden dat Afellay nog een kerel moet worden, en subtiel voegde hij eraan toe dat hij zijn bijdrage wel zal leveren om dat spel met de fragiele middenvelder te spelen.

Maar Van Basten gaat bij voorkeur zijn eigen weg, en de liefde voor de kern van het voetbal drijft hem daarbij. Hij erkent dat het toch al lichte Oranje er met Afellay niet steviger op wordt, maar hij valt nu eenmaal in de eerste plaats op technische voetballers. De terugkeer van De Zeeuw houdt óók verband met diens centrale rol bij AZ, de ploeg die Van Bastens offensieve ideaal weerspiegelt. ,,Je moet fysiek meebrengen’’, zei de bondscoach. ,,Maar we hebben donderdag weer gezien dat voetbal uiteindelijk de doorslag geeft.’’

Op langere termijn kan onverminderd worden betwijfeld of Oranje voldoende bewapend is. Op korte termijn is er reden tot zorg over de blessure van Van der Sar, die mogelijk tegen Roemenië niet inzetbaar is. Maar voor het overige mogen alle voorgaande discussies als gesloten worden beschouwd. Aan de bij Ajax teruggekeerde Davids kan Van Basten nog met goed fatsoen voorbijgaan en Van Nistelrooij en Van Bommel hebben uiteindelijk zichzelf buitenspel gezet. Met recht zei Van Basten na een vraag over de bij Bayern München geprezen Van Bommel: ,,Híj heeft bedankt. Punt.’’