Trauma-therapie niet pasklaar

De opvang na een schokkende gebeurtenis moet maatwerk zijn.

Sommige mensen willen praten, andere mensen vinden het geruststellend te horen dat ze niet gek zijn als ze ineens wakker liggen, en weer een andere groep is vooral gebaat bij praktische steun.

Dat zegt psycholoog Peter van der Velden van het Instituut voor Psychotrauma, in een reactie op het proefschrift van Marit Sijbrandij, waarin zij stelt dat psychische hulp na een schokkend voorval soms haar doel voorbij kan schieten.

Sijbrandij deed onderzoek onder 236 slachtoffers van een eenmalig ingrijpend voorval (overvallen, ongelukken en dergelijke). Zij constateerde dat het aanbieden van een zogenoemde ’ debriefing’ latere problemen niet voorkomt. Ontlading van heftige emoties bij mensen die heel erg gespannen zijn kort na een traumatische ervaring leidt juist vaker tot posttraumatische stressklachten.

Volgens Van der Velden, die het onderzoek van de aan AMC De Meren verbonden psycholoog Sijbrandij een ’netjes uitgevoerde studie’ noemt, passen haar conclusies in een trend waarbij al langer het nut van een eenmalige debriefing wordt betwist. „Uit metastudies is al eerder gebleken dat zo’n eenmalig gesprek niet helpt en dat is eigenlijk niet echt verwonderlijk.”

Ook Jaap Smit, directeur van Slachtofferhulp, is niet geschrokken van de conclusies van Sijbrandij. „Je moet uitgaan van de veerkracht van mensen. Die is vaak groter dan je denkt. Als het enigszins kan moet je die proberen te mobiliseren. Je moet erg oppassen met getherapeutiseer. Maar het is wel zaak goed te kijken welke mensen risico’s lopen. Die moet je scherp in de gaten houden.”

Volgens Sijbrandij, die vandaag aan de Universiteit van Amsterdam promoveert, kan aan de hand van een kort vragenlijstje vrij kort na het incident worden vastgesteld wie klachten zou kunnen overhouden aan een ingrijpende gebeurtenis. Smit: „Zo’n instrument zou heel nuttig kunnen zijn.”