Coalitie omzeilt ’nee’ tegen EU-Grondwet

Het nieuwe kabinet probeert zich te ontworstelen aan het ’nee’ van het referendum over de Europese Grondwet. De hulp van de Raad van State wordt ingeroepen.

De coalitiepartners CDA, PvdA en ChristenUnie spreken af dat ze niet aansturen op een nieuw referendum onder de bevolking. Het ’nee’ van een krappe kiezersmeerderheid tegen de EU-Grondwet kan niet zomaar opzij worden geschoven. Een nieuwe poging om via een volksraadpleging een ’ja’ los te krijgen, lijkt trouwens weinig kans op succes te hebben.

Volgens ingewijden bedachten de drie partijen een formule waarbij de Nederlandse regering straks toch instemt met een nieuw EU-verdrag, zolang dat maar geen Grondwet wordt genoemd. Zo’n Europees verdrag dat geen Grondwet heet vereist geen tweede referendum, redeneren de onderhandelaars. Om daarvan zeker te zijn willen zij wel toestemming van de Raad van State. Want deze gezaghebbende raad stelde destijds ook het omgekeerde vast: voor de Europese Grondwet was in 2005 de volksraadpleging nodig.

Nederland staat net als Frankrijk na het krappe ’nee’ geïsoleerd in Europa. Sindsdien is het ambitieuze plan dood, omdat de instemming van alle 27 lidstaten vereist is. Achttien landen hebben de Grondwet wel geratificeerd en die willen door.

Nieuwe onderhandelingen in Brussel zijn nodig om de Grondwet anders te noemen en Nederland en Frankrijk mee te krijgen in een gewoon verdrag voor meer efficiënt Europees bestuur.

De Europese paragraaf in het ontwerp-regeerakkoord sluit aan bij eerdere plannen van CDA-minister Bot van buitenlandse zaken om uit de impasse te komen: een andere vorm van een EU-afspraak voor betere samenwerking. De ChristenUnie voerde in 2005 campagne voor een ’nee’. De PvdA beloofde niet via een omweg te morrelen aan de uitspraak van de bevolking.