Rabo’s hoeven geen DNA af te staan

De juridische basis om wielrenners te verplichten DNA-materiaal af te staan ontbreekt. Rabobank doet de renners daarom slechts een verzoek, wat vooral een symbolische maatregel is.

In een brief aan alle profs van Rabobank vraagt directeur Theo de Rooij om in voorkomende gevallen DNA af te staan. Het gaat niet om een verplichting. In oktober hadden de verenigde professionele ploegen (AIGCP) wél afgesproken dit te verplichten. Ze zien in DNA-materiaal een middel om slepende dopingaffaires op te lossen. Ook het wereld-antidopingagentschap Wada heeft in de conceptversie van de nieuwe code het gebruik van DNA-profielen opgenomen. Overigens kunnen hiermee geen verboden middelen worden opgespoord.

De ploegen T-Mobile en Gerolsteiner hebben hun renners wél verplicht om te tekenen voor de bereidheid om DNA af te staan. Deze Duitse formaties hebben alle bestaande contracten vernieuwd. Dit was volgens De Rooij bij Rabobank niet mogelijk. „Wij hebben te maken met doorlopende contracten. Juridisch is het een moeilijk verhaal om daar opeens een clausule aan toe te voegen. Het is wel de wens van de ploegen”, aldus De Rooij.

Volgens hoogleraar arbeidsrecht Wijnand Zondag van de Rijksuniversiteit Groningen kan een werkgever met zijn werknemer in een arbeidsovereenkomst afspreken DNA af te staan. „Het uitgangspunt is dat DNA een enorme inbreuk op de lichamelijke integriteit is en daartoe kun je niemand dwingen. Maar als je dat contractueel regelt, zul je eraan mee moeten werken”, meent Zondag. Er is weinig jurisprudentie op dit gebied in Nederland.

De discussie over het gebruik van DNA in de sport ontstond afgelopen zomer. In het kader van het Spaanse onderzoek naar doping Operacion Puerto waren in een kliniek in Madrid bloedzakjes gevonden. Zonder DNA kan niet worden bewezen van welke renners ze waren. Daarom besloten de ploegen om hun renners voortaan te verplichten om DNA af te staan als het nodig is.

De Duitser Jan Ullrich, een van de hoofdrolspelers in de dopingzaak, verklaarde zich vorige week bereid om DNA af te staan. Eerder protesteerden zijn advocaten tegen het gebruik van het erfelijk materiaal dat bij een inval in zijn huis in Zwitserland was verzameld. Ullrich, die door justitie in Bonn wordt vervolgd wegens sportieve fraude, zegt nu mee te willen werken om aan te tonen dat het gevonden bloed niet van hem is. De 32-jarige Duitser hoopt daarmee te bespoedigen dat hij weer een ploeg vindt voor de komende Tour de France.

Toprenners als Alejandro Valverde en wereldkampioen Paolo Bettini verklaarden de afgelopen maanden dat ze afstaan van DNA een forse inbreuk op hun privacy vinden. Volgens hen worden wielrenners hiermee op gelijke voet gezet met criminelen. Michael Boogerd zal de DNA-verklaring wel ondertekenen, maar onder protest. De Rabo-renner vindt dit ’een stap te ver’. „Ik heb alleen getekend omdat ik anders meteen verdacht wordt gemaakt.”

Herman Ram, directeur van Dopingautoriteit Nederland, ziet in DNA-profielen voorlopig geen meerwaarde in de strijd tegen doping. Volgens hem kan het wel worden afgestaan als er een duidelijk omschreven doel is. „Ik kan begrijpen dat de wielersport deze stap moet zetten, nu zelfs gevreesd wordt voor de olympische status.”

Het lijkt vooral een symbolische maatregel. De Rooij: „Het is geen verplichting, er wordt geen database aangelegd en er komt geen informatie naar buiten of renners al dan niet het verzoek naast zich neerleggen. We willen alleen het signaal geven dat een groot gedeelte van het peloton zich solidair verklaart en bereid is in geval van problemen mee te werken aan een oplossing.”