Eindelijk staat De Schreeuw op zijn plaats

Het beeld ter nagedachtenis aan Theo van Gogh is in het Oosterpark geplaatst. De onthulling is morgen.

Voor de zekerheid is hij met vijf agenten uitgerukt: „Het ligt toch allemaal heel gevoelig.” Maar de buurtregisseur hoeft weinig te regisseren. Goedgemutst kijkt hij toe hoe een takelwagen het roestvrijstalen profiel van Theo van Gogh boven het gras van het Amsterdamse Oosterpark laat zweven. Veel bekijks trekt het niet.

Morgen wordt het beeld ’De Schreeuw’ officieel onthuld, maar gisteren zette kunstenaar Jeroen Henneman samen met enkele werklieden het beeld ter nagedachtenis aan Theo van Gogh alvast op zijn plaats.

Voor de zekerheid is ook de pers met groot materieel uitgerukt. Hoopvol loeren de cameramensen naar een bebaarde jonge Marokkaan die druk pratend aan komt lopen met zijn gehoofddoekte vriendin. Maar nee, geen relletjes: ze werpen slechts een terloopse, ongeïnteresseerde blik op het beeld.

Alle rust ten spijt, is er flink wat te doen geweest over ’De Schreeuw’. Deze week moest een rechter zich nog uitspreken over het beeld. Een buurtbewoonster wilde via juridische weg de plaatsing verhinderen; ze was bang dat het beeld van de controversiële filmer ongeregeldheden aan zou trekken. De rechter gaf haar ongelijk.

Niet alleen sommige buurtbewoners koesterden gemengde gevoelens. Ook uit de kringen rond Van Gogh kwam kritiek op het ontwerp van Henneman. Columniste Ebru Umar kondigde aan dat ze het ding het liefst met een traumahelikopter uit de grond zou trekken. Ze vond het niet gepast dat het hoofd van Van Gogh straks ’opdoemt’ uit de grond, vlakbij de plek waar ’zijn hoofd bijna van zijn romp was gescheiden’, schreef ze in Metro. En Van Goghs zoon Lieuwe weigerde het beeld officieel te onthullen.

De onthulling zelf liep bovendien vertraging op: eigenlijk stond die voor een half jaar geleden gepland. Maar omdat kunstenaar Henneman het bij nader inzien toch niet helemaal eens was met de plaats van zijn beeld, moest er een nieuwe vergunningsprocedure worden gestart.

Ondanks alles voelt Henneman niets speciaals, nu zijn beeld er eindelijk staat: „Die spanningsboog is al voorbij. In de fabriek zag ik al dat het een goed beeld was, nu is het alleen nog een kwestie van alle schroeven goed aandraaien en alles op zijn plek zetten.”

Dat laatste valt nog niet mee, als je vergeten bent een waterpas mee te nemen. En dus bungelt Van Gogh nog vrij lang in de lucht. Maar de buurtregisseur laat zijn humeur niet bederven. Tevreden inspecteert hij de bouten waarmee het beeld verankerd wordt. Voor de zekerheid heeft hij bewaking ingehuurd. „Maar dit krijgen ze niet van zijn sokkel.”