moderne manieren

Onze zoon van 11 is verlegen als hij in zijn eentje voor de klas moet. Dit gebeurt bij leuke dingen als een verjaardag, maar ook met een boekbespreking of spreekbeurt. Hij is dan zo van slag dat hij voor het oog van alle kinderen moet huilen. Dit vindt hij uiteraard heel vervelend. Ik heb het met zijn juf besproken en zij denkt dat het geen faalangst is. Volgend jaar gaat hij naar de middelbare school en daar maakt hij zich nu al druk om. Hoe kunnen wij hem helpen?

In tranen voor de klas

Verlegenheid is een gevolg van angst om door de groep te worden afgewezen. Op zichzelf is er niet zo veel mis met verlegenheid, want zonder groep valt niet te overleven. Maar de verlegene snijdt zich in z’n eigen vingers wanneer het zo extreem wordt dat hij niet meer in staat is tot normale taken, waarbij hij even uit de schaduw van de massa naar voren moet treden. De verlegenheid die hem veiligheid zou moeten bezorgen, brengt hem dan precies het gevaar dat hij vreest, namelijk door de groep te worden uitgelachen.

Uw zoon heeft een paar leidende gedachten nodig om zich aan vast te houden om zijn verlegenheid binnen de perken te houden. De ene gedachte is: ’Wat moet dat moet’ en de andere is: ’Ik ben niet de enige’. Veel mensen vinden het niet leuk om het middelpunt van de belangstelling te zijn. Maar toch moet het af en toe. Dat hoort bij het leven. Er valt eenvoudig niet aan te ontkomen. Er is geen reden om in huilen uit te barsten bij spreekbeurten, want als hij zich goed voorbereidt weet hij precies wat hij moet zeggen. Hij kan zichzelf voorhouden: ’Dit duurt tien minuten, en daarna is het voorbij’. Alles gaat voorbij, ook als de klas ’Lang zal die leven’ zingt. Hij kan bedenken dat er veel ergere dingen zijn waar iemand doorheen moet (akelige operaties bijvoorbeeld). Soms moeten mensen iets moeilijks doen, daar is niets aan te doen.

Zeg tegen hem dat het geen enkele zin heeft om zich nu al op te winden over de middelbare school, waar hij pas over een half jaar naartoe moet. Er zijn wel meer kinderen die het moeilijk vinden om naar de middelbare school te gaan, hij zal alweer niet de enige zijn, en hij kan moeilijk op de basisschool blijven zitten. Als het zover is, dan ziet hij wel hoe het gaat. Er zijn hem miljoenen kinderen voorgegaan met zo’n overgang, het zal hem ook wel lukken.

Let er intussen op dat hij zich houdt aan elementaire beleefdheidsregels. Bezoekers begroeten en afscheid nemen. Antwoord geven als ze wat vragen, enzovoort. Sta niet toe dat hij uit verlegenheid wegduikt. Stuur hem af en toe naar een winkel of naar het postkantoor. Laat hem zelf z’n woordje doen bij de kapper en laat hem de telefoon opnemen en boodschappen aannemen op een beleefde manier. Op die manier oefent hij minimale conversatie met niet-leeftijdgenoten. Leg hem uit dat alleen hijzelf ervoor kan zorgen met huilen op te houden. Hij heeft de leeftijd om over zichzelf na te denken en te besluiten het anders aan te pakken.

Binnenkort vieren mijn man en ik ons 25-jarig huwelijksfeest. Wat te doen met onsympathieke en vervelende familieleden? Mijn familie telt een aantal querulanterige tiepjes, die ik maar liever niet uitnodig. Zo ook een clubje ongeïnteresseerde lieden, die nooit van zich laten horen bij tegenslag, maar wel graag van de partij zijn als er iets te vieren valt. Ik vind: het is mijn feestje en ik nodig uit wie ik wil! Mijn echtgenoot denkt daar ook zo over en wil zich niet conformeren aan wat anderen vinden of rekening houden met lange tenen. Hoe kan ik dat elegant oplossen?

Alleen aardige mensen

U kunt niet op een elegante manier mensen passeren, laat dat duidelijk zijn. Er zijn maar twee mogelijkheden: of u vraagt ze wel, of u vraagt ze niet. Van beide opties is de betekenis glashelder. De ene boodschap is: je hoort erbij. De andere boodschap: je hoort er niet bij. U mag natuurlijk uitnodigen wie u wilt, en als u echt gebrouilleerd bent met mensen, dan komen ze niet in aanmerking. Maar als u wel on speaking terms bent, raad ik u toch terughoudendheid in het niet-uitnodigen aan. Als de hele familie mag komen en één broer en een andere (schoon)zus niet, dan is die brouille alsnog geboren. Daar moet u echt mee uitkijken. Weet wat u doet en houd er rekening mee dat ze zich beledigd zullen voelen. U kunt het ook luchtig opvatten: het is een groot feest, er lopen ook een paar mensen rond met wie u ’niet zo veel hebt’. Maar hoeveel last hebt u nu echt van hen?

Weeg het zorgvuldig tegen elkaar af: de aanwezigheid van enkele irritante familieleden die een smet op uw gezellige feestje vormen tegenover een heerlijk onder-ons-feestje met als nasleep mogelijk een jarenlange familievete.

Al jaren lang heb ik (man, 42 jaar) zeer goed contact met de vrouwelijke helft van een echtpaar waar mijn vrouw en ik veel mee omgaan. We doen veel met ons vieren en onze kinderen, maar ik ga ook regelmatig met ’de vrouw van’ erop uit. Zij en ik zijn erg op elkaar gesteld en we vermoeden dat er meer in zit dan alleen vriendschap, maar we blijven van elkaar af. Inmiddels heb ik me al zo vaak verliefd gevoeld op haar zonder daar ’te ver’ in te gaan, dat ik dit niet veel langer vol kan houden. Zij blijft zich ook zeer ontvankelijk opstellen, maar lijkt haar gevoelens meer onder controle te houden en zo door te kunnen en willen gaan.

Wij houden veel van onze echtgenoten en willen ook onze gezinnen geen schade berokkenen. Dit houdt ons van elkaar af, maar ik kan het langzamerhand niet meer aan. Zoveel liefde voor haar voelen en weten dat zij dat ook voor mij voelt. Ik voel dat ik de vriendschap een wending moet geven. De vraag is: welke kant op. Ermee stoppen uit respect voor elkaars gezinnen en uit zelfbescherming of juist die stappen nemen waar ik al zo vaak over droom en waarbij niks zeker is...

Wenkende liefde

Als u de vriendschap een intensiverende wending geeft, is de kans groot dat uw huwelijk sneuvelt of zwaar beschadigd raakt. Dat andere huwelijk loopt hetzelfde gevaar. Maak een rekensom hoeveel mensen (kinderen incluis) ongelukkig zullen worden van de manoeuvre waar u over droomt en hoeveel mensen gelukkig. Maak dezelfde rekensom voor het geval u een punt zet achter uw aparte ontmoetingen. Kies vervolgens de optie die het meeste collectieve geluk oplevert.