SP hoeft niet zo nodig burgemeesters te leveren

De SP is sinds de afgelopen verkiezingen de derde partij van het land. Wordt het niet eens tijd dat de partij ook burgemeesters gaat leveren?

Jules Iding, voorman van de SP in Oss, nam in 1996 tijdelijk de burgemeesterstaken waar. „Sommige mensen waren verbaasd dat de stad er nog stond na die drie maanden. Ze dachten echt dat het licht uit zou gaan. Maar het heeft ons juist acceptatie opgeleverd”, herinnert Iding zich.

Vorig jaar viel hij weer een half jaartje in. Maar een echte burgemeester, die heeft de SP nog nergens, ook niet in partijbolwerken als Oss of Heerlen. „Gelukkig niet”, verzucht Leo van Orsouw, VVD-raadslid te Oss. Van Idings intermezzo vorig jaar had hij relatief weinig last – „Hij paste alleen op de winkel” – maar hij vreest de dag dat Oss een rode burgemeester krijgt.

„Mensen beseffen niet hoe de SP te werk gaat”, waarschuwt Van Orsouw. „Ieder foutje dat tegenstanders maken wordt direct uitvergroot door hun propagandamachine, ieder foutje van henzelf wordt door diezelfde machine vergoelijkt. Ze hebben hier al veel wethouders, als ze ook nog een burgemeester leveren, zijn de verhoudingen zoek. Ik denk niet dat die boven de partijen kan staan.”

Kan een burgemeester die niet uit het midden van het politieke spectrum komt inderdaad geen bindende rol spelen? De Tilburgse bestuurskundige Marcel Boogers maakt zich minder zorgen. „De SGP levert ook burgemeesters, en dat gaat goed. Sommige burgemeesters hebben een wat politieker profiel, maar als er echt een conflict is met de gemeenteraad, dan gaat dat in de praktijk meestal over heel specifieke dossiers. Partijpolitiek speelt zelden een rol.”

Iding: „Soms moet je inderdaad compromissen sluiten. Maar als burgemeester zorg je vooral dat het college goed functioneert, je overlegt met brandweer en politie. Of dat goed gaat, ligt meer aan je persoon dan aan je politieke kleur.”

Dat vindt ook Hans van Heijningen, SP-partijsecretaris: „Zoals elke partij, hebben wij verschillende typen politici in huis. We zullen natuurlijk eerder een bruggenbouwer dan een straatvechter naar voren schuiven als burgemeester.”

Lastig vond Iding het bruggenbouwen soms wel: „Je moet in allerlei netwerken functioneren, ook van ondernemers. Daar werd ik niet automatisch uitgenodigd. Maar dat was ook leerzaam, want als je met ze werkt, leer je ze beter begrijpen.”

Toch zal het nog wel even duren voor de eerste SP-burgemeester wordt beëdigd. Boogers: „De beste burgemeesters zijn vaak ervaren wethouders. En die heeft de SP gewoon nog niet zo veel.”

Belangrijker nog: de SP staat helemaal niet te trappelen, volgens Van Heijningen. Het kost namelijk al genoeg moeite om alle andere posten binnen de partij te vervullen. „Wij zijn de afgelopen jaren gegroeid als kool. Onze eerste prioriteit is om de beste mensen in te zetten in de partijorganisatie, en op vertegenwoordigende functies. Daarna zien we wel of we in gaan zetten op burgemeesters. Maar een termijn daarvoor kan ik niet noemen.”