Weten dat we weten wat we weten en dat we niet weten wat we niet weten, dat is ware kennis.

Bekende en minder bekende Nederlanders kiezen hun persoonlijke motto, leefregel of ultiem inspirerende zin.

’Ik ben gefascineerd door de spanning tussen toeval en determinisme. Als je dat toespitst op het leven, kun je het je zo voorstellen: is het leven voorbestemd of is het gebaseerd op toeval?

Dat lijkt ook een groot onderzoeksgebied te zijn binnen de natuurkunde. Een overkoepelende theorie uitvinden waarin kwantumtheorie en relativiteitstheorie samenkomen. Dat vind ik erg fascinerend.

Ik denk dat het leven een combinatie van beide is. Er bestaat een soort determinisme omdat de mens genetische capaciteiten heeft, en die zijn beperkt. Als je daar ook allerlei andere omstandigheden bij betrekt, kun je je bijna voorstellen wat er van een kind wordt dat in een bepaalde situatie opgroeit. In de praktijk ligt dat anders. Dan speelt toeval een rol. Je kunt nooit alle factoren die een leven beïnvloeden van te voren voorspellen. Of wel?

Voor mij is dat een thema. Ik kom uit Iran. Ik heb daar een periode van extreme veranderingen meegemaakt. Vooral politieke factoren hebben mijn leven extreem beïnvloed, de revolutie, oorlog, vluchten. Als ik terugkijk, denk ik dat ik bij de totstandkoming van die externe factoren geen rol heb gespeeld, natuurlijk omdat ik erg jong was. Tegelijkertijd heb ik het gevoel dat ik, binnen deze extreme invloeden, altijd zelf belangrijke keuzes heb kunnen maken. Die keuzes hebben ook mijn leven gevormd.

Mijn laatste korte film ’My Own 1000 Square Meters’ gaat over een dromende immigrant. Ze wil een stuk grond in haar land van herkomst kopen, zodat ze het als eigen land kan benoemen. Letterlijk en figuurlijk. Tijdens die zoektocht komt ze erachter dat die wens beter niet vervuld kan worden. Dan blijft het een droom die wél mooi is. De hele film is een afwisseling tussen haar gedachten over de realiteit van de situatie en haar letterlijke dromen. Die dromen lijken meer op de realiteit dan de realiteit zelf. Ze droomt dat ze als een terrorist in een vliegtuig zit en dat ze het gaat kapen. Uiteindelijk komt ze terecht op het stukje land dat ze wil kopen. Maar dat stukje land is veranderd in een filmset. Een vliegtuigkaping en een filmset zijn in de collectieve belevenis van mensen realistischer dan echt op zoek zijn naar een stukje land in de woestijn.

De film gaat over de spanning tussen wat reëel lijkt maar een droom is, en een droom die realiteit is.

Mijn fascinatie voor dualisme heeft misschien te maken met de invloed van geloof op mijn leven. Ik ben niet met geloof opgevoed maar ik kom natuurlijk uit een land waar geloofd wordt. Als je in je leven met gebeurtenissen wordt geconfronteerd waar je geen grip op hebt, ga je op zoek naar een reden die achter die willekeur zit. En als 85 procent van de mensen uit je omgeving denkt dat het iets met God te maken heeft, dan is het bijna onvermijdelijk om daar niet over na te denken.

In dit proces vind ik natuurkunde verhelderend. Ze doet de meest logische onderzoeken naar een antwoord op de grote levensvragen. Maar ondanks mijn fascinatie ben ik geen wetenschapper. Kunst is voor mij een manier om te vertellen wat ik niet kan laten. Soms lijken verhalen die je hoort van mensen of beelden die je ziet zo belangrijk. Dan heb ik de drang om ze vast te houden, zodat ze niet verloren gaan. Ik bedoel niet alleen archiveren. Voor mij gaat het om de interpretatie van wat je hoort en ziet. In de kunst gaat het om de subjectiviteit. De verhalen gaan toch door de filter van mijn persoonlijkheid heen en worden weer verteld en afgebeeld.

Het leven zoals het is, is vaak interessant en boeiend genoeg om iets over te vertellen. Daarbij gaat het vaak ook om details. Met de zin van het leven houd ik me niet bezig. Ik denk dat het leven zélf de zin van leven is.”