Sam Beam is geen hopeloze romanticus meer

Ze zijn wonderschoon, de singer-songwriterliedjes met een tikje rootsrock van Iron & Wine. ’Ik wilde in deze liedjes de gevoelens van de gemiddelde Amerikaan vangen.’

Voor het interview wordt een lijst overhandigd met vragen die Sam Beam niet wil horen. De eerste gaat over de enorme gezichtbeharing van de zanger. Dat is natuurlijk een aanleiding om er direct over te beginnen.

Sam lacht. „Dus je hebt de lijst gekregen? Ja, het is echt niet zo dat ik me als een diva wil gedragen. Maar in Amerika worden iedere keer dezelfde vragen gesteld. Dus ik heb een lijst gemaakt van vragen die ik nooit meer wil horen. Laat ze nu maar eens goed nadenken over de vragen die ze stellen. Maar goed, die baard. Ik weet niet waarom mensen daar steeds op terugkomen, het lijkt wel of ze erdoor geobsedeerd zijn. Terwijl er nog duizenden andere zangers rondlopen met een baard. Wat maakt die van mij nou zo bijzonder?”

De muziek van Iron & Wine wordt vaak vergeleken met die van Simon & Garfunkel, Nick Drake en Elliott Smith. Zachte liedjes op akoestische gitaar met een fluisterstem gezongen. Het onlangs verschenen album ’The Shepherd’s Dog’ is alweer het derde album van de groep die draait om het muzikale talent van Sam Beam. Eigenlijk ís Sam Beam Iron & Wine, maar hij is te bescheiden om dat toe te geven. Dat hij de nummers en alle instrumenten zelf opnam in zijn thuisstudio in de bossen van Texas durft hij nog hardop te zeggen. Maar voor hem bestaat de groep ook uit zijn zus Sarah, violiste en achtergrondzangeres, en gitarist Patrick McKinney.

Voor ’The Shepherd’s Dog’ zonderde Beam zich met zijn vrouw en vier dochters af in de blokhut in Texas. Hij wilde eigenlijk niets doen, gewoon rondlopen in de bossen. Maar inspiratie kreeg hij al onmiddellijk na aankomst. „Met vier kinderen is het moeilijk om rust te vinden, daarom heb ik ze meegenomen naar de middle of nowhere. Om met ze te spelen en me soms terug te trekken in de bossen. Ik merkte trouwens dat ze echt rustiger werden door de natuur. Ik had niet echt het idee om een album te maken, althans niet direct. Ik wilde rust, en tijd met mijn gezin doorbrengen. Maar muziek maken is mijn hobby en ik had dan ook diverse instrumenten meegenomen. Op een gegeven moment zat ik gewoon weer muziek te maken. Het ging automatisch.”

’The Shepherd’s Dog’ ligt op het eerste gehoor in het verlengde van de twee voorgaande platen. Rustige voortkabbelende singer-songwriterliedjes met hier en daar een stukje rootsrock en Americana. „Ja, ik kan er niks aan doen, ik kan niet nog zachter gaan spelen”, grapt Beam. „Ik denk dat er wel degelijk een verschil te horen is. Niet zozeer in de muziek, maar vooral in de teksten. Voorheen was ik een hopeloze romanticus met een voorliefde voor liefdesliedjes. Maar bij dit album heb ik er toch wat meer venijn in gestopt. En ja, de huidige politiek in Amerika dwong mij daartoe. Ik wilde de gevoelens van de gemiddelde Amerikaan vangen in deze liedjes. De buitenwereld heeft het idee dat we allemaal rednecks zijn die pal achter het bewind van Bush staan. Maar dit is zo’n verkeerd idee. Dat hij weer werd gekozen, was echt een klap in mijn gezicht. Ben ik net bezig met dit album, kiest het volk weer voor dit figuur. Daar gaat mijn geloof in mijn Amerikaanse medemens.”

Beam is een bron van creativiteit. Zo maakt hij zijn eigen videoclips en is hij van plan ooit nog een film te maken. „Ik heb inderdaad film gestudeerd en zelfs nog een aantal jaar in Hollywood gewerkt. Het was een leuke en leerzame tijd, maar ik had niet echt iets met die schijnwereld. Ik heb daarnaast altijd muziek gemaakt, en ik merkte dat dit beter voor mij als persoon was. Het is veel echter en het komt recht uit mijn hart. Ik weet niet wat het is, maar ik blijf dingen creëren, ik fotografeer en schilder ook weer. Het lijkt wel alsof ik als een gek dingen aan het maken ben, ik sta er zelf ook versteld van. Maar goed, je leeft maar één keer, dus ik geef gewoon toe aan alles wat ik wil doen en maken.”

Ook op muzikaal gebied wil Beam zich nog verder ontwikkelen. „Ik heb me nu verdiept in het digitaal musiceren. Een vriend heeft me alles uitgelegd over computers, je hebt geweldige programma’s. Ook daar kan ik me helemaal in verliezen. Priegelen met samples en muziekstukjes, het is wat anders dan met je gitaar in de bossen zitten. Momenteel combineer ik verschillende muziekstijlen, zoals reggae, ambient en singer-songwritermuziek. Het geeft me een machtig gevoel als ik die achter de computer allemaal kan combineren. Goed, ik ben gewoon lekker aan het experimenteren, dus verwacht er niet veel van hoor. Ik wil ook niks forceren, heb geen idee of ik dit ooit ga uitbrengen.”

Als je de kans krijgt Iron & Wine live te zien is dat een uitzondering. Sam houdt er niet van om te toeren, om avond aan avond dezelfde liedjes te spelen. Daarvoor zit zijn hoofd te vol, legt hij uit.

„Ik wil mezelf niet vastleggen aan een setlist van steeds dezelfde nummers, iedere dag in een andere stad te zijn, weer in die vervelende tourbus te moeten slapen. Nee, daar ben ik te rusteloos voor. Liever zit ik dan thuis bij mijn dochters voor de open haard.”

Een voordeel van het toeren is wel dat hij zijn zus dan ziet. „Voordat zij in de band kwam, zagen we elkaar eigenlijk nooit. We hadden nooit zo’n hechte band. Maar nu is dat wel anders, ik kan enorm genieten van haar stem en haar spel. Ik merk ook dat ik het fijn vind dat mijn zus hierbij betrokken is. Het voegt voor mij net dat beetje herkenning toe. Natuurlijk hebben we wel eens woorden, dan wil ze dat ik iets compleet anders doe... tja, daar zijn het zussen voor he? Die bemoeien zich overal mee.”

En dan de laatste vraag die Beam nooit meer wil horen: waar komt de naam Iron & Wine vandaan? „Haha, dat is een oud Amerikaans recept tegen, nou ja bijna, alle huis-, tuin- en keukenkwaaltjes. Oorspronkelijk heette het Beef, Iron & Wine, het is een soort proteïne-supplement. Ik was ooit ergens aan het filmen en zag het in een keuken staan. Ik vond het een mooie contradictie, het zachte, laverende gedeelte en het harde ijzeren gedeelte. En nee, ik heb het nooit gegeten.”