Stellenbosch

De nieuwe dramaserie ’Stellenbosch’ is zo’n productie die bij wijze van spreken al de lucht in was geschreven zonder dat er nog maar een seconde van was uitgezonden.

Dat is niet verwonderlijk, want zo verwend zijn we niet als het gaat om Nederlands ’kwaliteitsdrama’.

Het is peperduur om te maken en ook de tijdgeest speelt een rol bij de schaarste aan series van dit kaliber. Het was bij de publieke omroep lang mode om de commerciële zenders na te doen, waardoor ieder initiatief tot diepgang werd ontmoedigd.

Dat nadoen zie je met een programma als ’Op zoek naar Evita’ nog steeds en de invloed van commerciële tv zal blijvend zijn te herkennen op de publieke zenders.

Maar het klimaat kentert. De omroepen (die veel beter zijn gaan samenwerken) komen er zoetjesaan achter dat je beter uit de strijd komt door je te onderscheiden.

Minister Plasterk ziet dat ook zo. Hij wil voor 2008 vijftien miljoen euro extra vrijmaken voor Nederlands drama. Voor dat bedrag kun je vijf ’Stellenbosschen’ maken.

Of dat louter goed nieuws is moet overigens nog worden bezien. De eerste aflevering viel zondag niet tegen, maar ook niet mee. Dat klinkt wat lafjes, daar heeft u gelijk in, maar het is zoals het is.

Voor wie het nog niet wist: ’Stellenbosch’ gaat over de Nederlandse familie Keppel, die in de jaren ’50 naar Zuid- Afrika emigreerde om daar een wijnboerderij op te zetten. In de jaren ’80 keert de familie door de economische boycot terug naar Nederland. Alleen dochter Betty (Monic Hendrickx) blijft achter. Deel 1 speelt zich af in de periode-Mandela. Zijn komst biedt weer perspectief voor de familie Keppel om terug te keren naar wijnlandgoed ’Arkadia’. Henk Keppel (gespeeld door Jeroen Willems) is de eerste die het vliegtuig naar Kaapstad neemt. Komende zondag zien we of zijn zwarte Zuid-Afrikaanse geliefde hem volgt. Nou ja, geliefde. De twee gingen al uit de kleren na nauwelijks tien woorden met elkaar te hebben gewisseld. Het is niet te hopen dat er in de overige zes afleveringen al te veel van dergelijke vluchtigheid zit.

Zeker is dat we, nu het circus zich deels naar Zuid-Afrika verplaatst, nog mooie beelden van het landschap kunnen verwachten. Dat Jeroen Willems meespeelt is ook een reden om te blijven kijken.

Zoals er voetballers zijn waarvoor je naar het stadion gaat, zo zijn er acteurs waarvoor je de televisie aanzet. Jeroen Willems is zo’n acteur. Zijn karakteristieke gelaat en zijn hele manier van doen zijn bijna een synoniem voor kwaliteitsdrama. In ’Bij nader inzien’ (VPRO 1991) en in ’Bij ons in de Jordaan’ (VPRO, 2000) speelde Willems ook al een glansrol.

’Het Gesprek’ zond zondag twee gesprekken uit die Theo van Gogh in ’93 voerde met Pim Fortuyn. Vreemde gewaarwording, het kijken naar twee vermoorde mannen. Maar we hadden ook de beste interviewer van Nederland terug.

De op een na beste, Ischa Meijer, keert vrijwel zeker ook tijdelijk terug op aarde. ’Het Gesprek’ is bijna rond met Connie Palmen over de rechten.