Bush geeft rechter weer zeggenschap over telefoontaps

De regering-Bush gaat de rechter weer betrekken bij het afluisteren van de telefoon en onderscheppen van e-mail.

Na de aanslagen van 11 september 2001 vond de president het niet meer nodig om taps van verdachte gesprekken met het buitenland voor te leggen aan een speciale rechtbank, zoals de wet voorschrijft. In oorlogstijd kan de opperbevelhebber van het leger zulke regels terzijde schuiven, vond hij. Maar een federale rechter oordeelde vorig jaar dat hij daarin ongelijk heeft. De regering is in beroep gegaan.

Het afluisteren bleef enkele jaren geheim voor het werd onthuld door een aantal dagbladen. Dat leidde tot een storm van kritiek, maar ook tot het verwijt van onpatriottische journalistiek.

Volgens minister van justitie Alberto Gonzales zijn er afspraken gemaakt met de speciale afluister-rechtbank over snelle behandeling van verzoeken. Volgens de critici van het afluisterbeleid had dat vanaf het begin gemoeten.

Het gerechtelijke verbod van vorig jaar zit minister van justitie Gonzales hoog, liet hij gisteren merken tijdens een rede op het conservatieve American Enterprise Institute. Hij zei dat rechters ondergeschikt zijn aan de regering als het gaat om de nationale veiligheid. Op dat gebied weten ze niet wat de regering weet.

Gonzales nuanceert daarmee een hoeksteen van het staatsbestel in de VS: de spreiding van de macht over het parlement dat wetten maakt, de regering de ze uitvoert en de rechterlijke macht die toeziet of dat uitvoeren volgens de wet gebeurt.

Vorige week deed ook een onderminister van defensie controversiële uitspraken over de rechtsstaat. Volgens Charles Stimson zouden grote bedrijven moeten nadenken of ze klant willen zijn bij de advocatenkantoren die de ’vijandelijke strijders’ verdedigen die in Guantánamo Bay vastzitten. Maar gisteren ging hij door het stof in een ingezonden brief in de Washington Post. Die opmerkingen weerspiegelden niet zijn ’diepste overtuiging’: dat de rechtsstaat het best gediend is met een advocaat voor beide partijen.