Diepe liedjes

Een singer-songwriter is iemand die liedjes schrijft en die zelf ten gehore brengt. Meestal is zo iemand uitgerust met een gitaar, want singer-songwriters houden het graag eenvoudig en klein. Dat past bij hun oeuvre: intieme liedjes die handelen over vriendschap en liefde, over weemoed en verdriet. Ze zijn uit op kippevel.

In al zijn eenvoud is de praktijk van de singer-songwriter een oervorm van de populaire muziek, geworteld in die van de folk, van Woody Guthrie en Bob Dylan, van troubadours en barden. Erg hip is het niet, dat singer-songwriten, meer iets van alle tijden, maar het oude handwerk wordt weer cool. In de Ondergrond Top Vijf van het muziektijdschrift Oor staat deze maand een ’Dutch Dylan’ bovenaan: Lucky Fonz III en dat ’III’ mag je, volgens zijn eigen website, uitspreken als ’de Derde’ of als ’the Third’. Eigenlijk heet hij Otto Fons Wichers, een jonge Amsterdammer, maar Lucky Fonz klinkt heel wat ondergrondser. Mooie liedjes zingt hij, met een beetje gruis in zijn stem, over zijn lievelingsboeken of over Vlieland of over kunstenaars die alleen maar kunstenaar kunnen zijn, zulke dingen. Romantiek van de kleine ruimte, maar wel een ruimte die we allemaal kennen.

Klein is ook de ruimte van café Sappho, aan de Amsterdamse Vijzelstraat. Daar komen ze elke dinsdagavond samen, de nieuwe singer-songwriters, hun gitaarkoffers onder de arm. Lucky Fonz speelde hier ook. Intiem is het er, daar zorgen de rode spots wel voor die op het lage podium gericht staan. Heel veel publiek is er niet, maar zangers des te meer, ze verdringen elkaar bij de bar, waar ze theezakjes in heet water dompelen. Het is elke dinsdag ’open mic’-avond: wie wil kan een liedje komen spelen, de microfoon staat open.

De eerste zanger stelt zich voor. „Ik ben Peter”, zegt hij, „en dit nummer heet ’This Moment’.” Het klinkt smartelijk, zoals hij zingt, en soms in zijn uithalen helaas ook nogal schel. We horen Marius en de droomstem van Signe Tollefsen. En Captain Superbock. „Ik zat thuis een moeilijk diep liedje te spelen, ik dacht, ik kan het net zo goed hier doen.”

Zo is het, dat is de kern van het singer-songwriterbestaan. De huiskamer is het café, het café het podium. Misschien vindt hier de grote doorbrak plaats, meer nog dan op internet, waar ze met hun liedjes te beluisteren zijn op sites als MySpace. Luister maar hoe ze sprankelen met hun gitaren, Signe Tollefsen, Susan Zeegers, Barbara Breedijk en Leine – om een paar mooie singer-songwriters te noemen.

Leine, artiestennaam van Marjoleine Reitsma, nam thuis aan de keukentafel een mini-cd op: ’Songs at the Dinnertable’. Zo knus kan het singer-songwriten zijn.

Maar in het café dringt de grote wereld binnen. Met nieuwe uitzichten. „Bent u een agent of bent u van de pers?”,vraagt een jongen me. „Want als u wilt heb ik nog een demo van Peter voor u.”