Leningen zijn dikwijls veel te hoog

Consumenten worden met onverantwoorde leningen in grote problemen gebracht, aldus toezichthouder AFM. Niet door ons, zeggen de belangrijke financiers in koor.

Kredietverstrekkers brengen cliënten in financiële problemen met onverantwoord hoge leningen. En het merendeel van hun reclameuitingen voldoet niet aan de wet.

Dat blijkt uit een onderzoek van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Minister Zalm van financiën noemt de resultaten van het onderzoek ’zorgwekkend’. Zalm maant de AFM gebruik te maken van haar mogelijkheden om sancties op te leggen aan kredietverstrekkers die de wet overtreden.

De kredietverstrekkers die door de AFM werden onderzocht maken zich, zonder uitzondering, schuldig aan overkreditering; zij lenen mensen meer dan goed voor hen is. Kredietverstrekkers blijken zo ver te gaan dat cliënten, na aftrek van rente en aflossing, een besteedbaar inkomen overhouden onder bijstandsniveau, en in sommige gevallen zelfs vér onder bijstandsniveau.

Er zijn weliswaar normen van de eigen brancheorganisatie, de Vereniging van Financieringsondernemingen (VFN), maar in de praktijk blijken kredietverstrekkers leningen te geven die zelfs die normen ver overschrijden, aldus de AFM.

De AFM wil er nu op gaan toezien dat die normen in de hele kredietsector worden gevolgd. Met de VFN is verder afgesproken dat bij kredieten die de inkomensnorm naderen, de kredietverstrekker nauwkeurig kijkt naar de financiële situatie van zijn cliënt, om te zien of die de lasten van de lening kan dragen.

Postorderbedrijven kijken helemaal niet naar het inkomen van cliënt, maar verlenen krediet als die in het verleden naar behoren heeft voldaan aan zijn terugbetaalverplichtingen. De AFM heeft met de organisatie van thuiswinkels (NTO) nu afgesproken dat voor kredieten boven 250 euro cliënten enkele vragen krijgen voorgelegd over hun financiële situatie. Beneden dat bedrag wordt van de cliënt alleen een schriftelijke verklaring verlangd dat hij de maandelijkse lasten van rente en aflossing kan voldoen.

De AFM begon aan zijn onderzoek na politieke discussies over de, soms agressieve, kredietreclames. Zalm vroeg de AFM te onderzoeken of die reclames voldoen aan de wettelijke voorschriften. Twee derde van de onderzochte reclames voldoet niet, concludeert de AFM. De wettelijk verplichte tabel met informatie over kredietvergoeding, looptijd en totale prijs ontbreekt vaak. Verder ontbreekt in veel gevallen informatie over het aanvragen van de prospectus, en is in veel reclames niet duidelijk of er sprake is van een doorlopend krediet, waarbij reeds afgeloste bedragen weer kunnen worden opgenomen, of niet.