Psychiaters zetten pillenboeren op afstand

Psychiaters willen meer afstand nemen van de farmaceutische industrie.

De beroepsvereniging gaat voor het eerst zelf buitenlandse congresreizen organiseren, zodat leden zonder industriesponsoring op stap kunnen. Ook de dominante aanwezigheid van de industrie op wetenschappelijke bijeenkomsten van psychiaters wordt ingeperkt.

Hiermee reageert de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP) – met 3000 leden de grootste vereniging van medisch specialisten – op toenemende kritiek over te hechte banden van de beroepsgroep met geneesmiddelfabrikanten.

„Ik heb het gevoel dat de groep psychiaters met een gezonde dosis scepsis richting industrie erg groot is”, zegt NVvP-voorzitter Rob van den Bosch, hoogleraar psychiatrie in Groningen. „De beroepsgroep gaat niet kritiekloos om met de industrie. Maar misschien hebben we dat te weinig uitgedragen. Daarom is het niet slecht dat er van buiten af wat druk wordt uitgeoefend. De ledenraad van de psychiatersvereniging buigt zich binnenkort over de relatie met de industrie.”

Dat de invloed van de farmaceutische industrie op de behandeling van psychiatrische patiënten groot is, bleek onlangs nog uit het boek ’Psychiaters te koop’ van Walter Vandereycken, hoogleraar psychiatrie in Leuven en Ron van Deth, psycholoog in Leiden. Het boek is een aanklacht tegen de vercommercialisering van de psychiatrie.

Volgens Vandereycken en Van Deth zijn bijna alle opinieleiders in de psychiatrie verstrengeld met de farmaceutische industrie. De belangen zijn groot: ieder jaar wordt er in Nederland voor meer dan 400 miljoen euro aan pillen voorgeschreven tegen depressies en andere psychische aandoeningen. Jaarlijks gaan vliegtuigen vol Nederlandse psychiaters naar het congres van de American Psychiatric Association (APA). De reis- en congreskosten en het verblijf in vier- en vijf-sterrenhotels worden doorgaans betaald door farmaceutische firma’s.

Het APA-congres wordt dit jaar in San Diego gehouden. De NVvP zal voor het eerst psychiaters aanbieden voor eigen rekening naar de VS te reizen. „Het is een experiment, we zijn benieuwd naar de reacties”, zegt voorzitter Van den Bosch.

Net als de meeste andere specialisten, krijgen psychiaters een vergoeding voor de kosten die zij maken voor herregistratie (waaronder nascholing). In 2006 lag dat bedrag rond de 3500 euro. Volgens Vandereycken en Van Deth kunnen psychiaters congresreizen uit dat budget betalen. Zij riepen de NVvP op de sponsoring van congressen aan banden te leggen.

Van den Bosch denkt dat voor psychiaters een relatie met farmaceutische bedrijven onvermijdelijk is. „Daar hebben we mee te leven. Iedere specialist die pillen voorschrijft doet zaken met de industrie. Er kan in Nederland geen wetenschappelijk onderzoek meer worden gedaan zonder geld van de industrie. Dat komt doordat de overheid het vertikt om geld te geven voor dit soort studies. De industrie heeft belangen en onderzoekers hebben belangen, want hun universiteiten verlangen dat zij wetenschappelijke publicaties produceren. De overheid zou op dit punt meer verantwoordelijkheid moeten nemen.”