Vang zieke en eenzame oudere ook op zondag op

Er moet meer opvang komen voor ouderen in de weekeinden. Nu steeds meer ouderen langer thuis blijven wonen en verzorgd worden door hun partner of kinderen, is ondersteuning hard nodig.

„Het is gek dat bij de meeste zorginstellingen de dagbehandeling in het weekeinde dicht is”, vindt Cockie Versluis. Zij werkt bij een zorginstelling in Maarssen. „Dementie houdt in het weekend niet op. Veel instellingen vinden opvang in het weekeinde te duur. Ze moeten extra personeel inzetten, die ook nog eens een toeslag krijgen op hun salaris.”

In Maarssen gooiden ze enkele jaren geleden het roer om. De werkgever van Versluis, de Zorggroep Utrecht West, kreeg extra geld om de wachtlijsten in de dagopvang weg te werken. Er werd een enquête gehouden onder mantelzorgers met de vraag waaraan de meeste behoefte was. Uitkomst: opvang op zaterdag en zondag.

Ook het Nationaal Fonds Ouderen trekt aan de bel. Het is niet meer vanzelfsprekend dat ouderen naar een verzorgingshuis gaan. Maar langer thuis wonen betekent niet alleen dat kinderen langer voor hun ouders zorgen. Gezonde ouderen vereenzamen en missen vooral op zondag de vroegere gezelligheid. Er moet daarom, vindt het fonds, ook voor gezonde ouderen meer in het weekeinde georganiseerd worden.

In de huiskamer van de dagbehandeling in Maarssen zitten op deze druilerige zondagochtend negen demente ouderen in een kring naar de televisie te kijken. Ze zijn allemaal rond half elf gebracht. Eerst kijken ze samen naar een kerkdienst, daarna wordt de krant voorgelezen. Tegen de middag krijgen de mannen een borreltje en de vrouwen lepelen uit een glaasje advocaat met slagroom. De ouderen liggen er ontspannen bij, met de benen omhoog in gerieflijke fauteuils.

Als coördinator Margretha van Engelenburg vraagt hoe ze vroeger hun zondag doorbrachten, is het antwoord eensgezind. Eerst naar de kerk en later op de dag naar moeder of wandelen met de kinderen. Het eten was op zaterdag al gekookt, want werken op zondag deden ze niet. „Op zondag”, zegt een van de vrouwen, „dan praatte je met elkaar. Maar nu ben ik alleen en dat vind ik zo erg.”

Tegen vieren gaan ze weer naar huis. Sommigen wonen nog samen met hun partner, anderen worden verzorgd door kinderen. Een enkeling woont alleen en wordt op de been gehouden door de thuiszorg. „Een paar maanden geleden is hier een 98-jarige vrouw opgenomen die het zeven jaar heeft volgehouden alleen te wonen terwijl ze dementeerde”, vertelt Van Engelenburg. „Die vrouw kreeg zes keer per dag thuiszorg over de vloer en kon naar de dagbehandeling. De jeneverfles moest goed opgeborgen blijven, want de vrouw vergat steeds dat ze een borrel op had en was nogal eens in de lorum. Toen ze het besef kwijtraakte waar ze woonde, was er geen reden meer langer thuis te wonen.”

„Mensen kunnen het ondanks ziekte lang volhouden thuis”, vult Versluis aan. „De dagbehandeling is een goede ondersteuning. Ze zijn eruit, komen met een beter humeur thuis en de mantelzorgers kunnen van ons ook adviezen krijgen hoe ze problemen thuis kunnen oplossen.”