Film geschoten met gsm is dramatisch niet te overtreffen

Het begin van het nieuwe filmjaar wordt gedomineerd door twee filmpjes. In het eerste, officiële filmpje dat gemaakt werd door de Iraakse staatstelevisie, wordt de Iraakse dictator Saddam Hoessein naar het schavot gevoerd. We zien hoe hij een strop om zijn nek krijgt gelegd, en hoe hij in een mengeling van verwondering en gelatenheid zijn zwart gemaskerde beulen aanhoort. We horen niet wat hij zegt, of wat er tegen hem wordt gezegd. Het geluid is weggefilterd. We zien hem ook niet vallen. Voordat het luik open gaat, stopt het beeld.

Alsof dit eerste filmpje nog niet schokkend genoeg was, verscheen een dag later een tweede filmpje. Het bleek om een piratenversie te gaan, een ’bootleg’, gemaakt met een mobiele telefoon door een van de aanwezigen wachtend onderaan het schavot. De ongecensureerde beelden komen mét geluid: verwensingen van omstanders, gebeden van de dictator. En we zien ook de val, en we zien hoe de eigenaar van de mobiele telefoon het hoofd van de dode dictator opzoekt, als om het bewijs te leveren.

De twee filmpjes razen momenteel over het ’world wide web’ en worden veelvuldig gekopieerd en afgespeeld op mobiele telefoons, vooral door opgeluchte tegenstanders van de voormalige Iraakse machthebber. Angstaanjagend ook wel, al die geavanceerde technologie, en dan zo’n middeleeuws beeld van een man op een schavot, het hoofd in een knots van een strop.

Vijf jaar geleden – om precies te zijn 11 september 2001 – speelde de mobiele telefoon ook een belangrijke rol. Het waren de passagiers van de gekaapte vliegtuigen die via hun mobieltjes afscheid namen van hun geliefden. Camerafuncties op mobiele telefoons waren toen nog niet zo gebruikelijk, althans niet voor de gewone consument. In de communicatietechnologie is in relatief korte tijd veel veranderd.

Nu zouden bij wijze van spreken alle mogelijke beelden vanuit zo’n gekaapt vliegtuig de wereld over kunnen gaan.

Nu zou Paul Greengrass waarschijnlijk niet meer zo’n reconstructie-film hoeven maken als ’United 93’. De echte beelden, gemaakt met de camerafunctie van de mobiele telefoon, zouden dramatisch gezien niet te overtreffen zijn.

Op het komende filmfestival van Rotterdam presenteert de Zuid-Afrikaanse filmmaker Aryan Kaganof (voorheen Ian Kerkhof) de eerste speelfilm opgenomen met acht mobiele telefoons: ’SMS Sugar Man’.

De Nederlandse filmmaker Cyrus Frisch claimt ook de primeur met ’Waarom Heeft Niemand Mij Verteld Dat Het Zo Erg Zou Worden In Afghanistan?’ Frisch filmde met slechts één telefoon de gebeurtenissen op een pleintje, vanuit zijn eigen raam.