’Ik moet me spartaans opstellen’

Van wankelmoedig atleet is Bram Som regisseur van zijn eigen carrière geworden. De Europese titel geeft hem daarbij extra gezag.

Zeven jaar geleden gold Bram Som als groeibriljant op de 800 meter. Hij kwalificeerde zich voor de Olympische Spelen van Sydney, maar bleef vervolgens steken in zijn eigen beloften.

Velen haken af op het ontmoedigende pad waarop het opstaan na het vallen steeds moeilijker wordt. Niet Som, die overtuigd bleef van zijn mogelijkheden en zijn eigen tekortkomingen juist interpreteerde.

Daarmee heeft hij van zijn zwakte zijn kracht gemaakt. Waar anderen zich verschuilen achter hun twijfels en gebreken, daar schroomt Som niet die open en bloot op tafel te leggen. Vorig jaar wendde hij zich tot mentaal begeleider Marco Hoogerland, die hem vanwege die openheid ideaal vindt om mee te werken.

„Ik maakte geen stap vooruit meer, ik moest iets doen”, aldus Som. „Ik ben op eigen initiatief naar Marco gegaan, dat is een belangrijke stap gebleken.”

Som leerde opkomen voor zichzelf en denken als een winnaar. „Vroeger kon ik zeggen dat ik dat was, nu ben ik er ook van overtuigd. Het is belangrijk dat het in je hoofd goed voelt, dat je die overtuiging hebt. Dat is een proces waaraan ik nog steeds hard werk.”

Op weg naar zijn Europese titel van vorig jaar plaatste Som veel verkeerd liggende puzzelstukjes op de juiste plaats. Hij traint nog steeds bij Honoré Hoedt, wiens rol drastisch is veranderd. Som heeft een beslissende stem in het programma opgeëist. Verder treedt Hoedt bij wedstrijden niet meer als coach op.

„Gelukkig maakt Honoré atleten zelfstandig en staat hij open voor kritiek over zichzelf. Wij hadden een grote trainingsgroep. Hoe kleiner die werd, hoe zelfstandiger wij werden. Nu zijn we met z’n tweeën over, Arnoud Okken en ik. Dat bevalt me prima.”

Okken, de Europese indoorkampioen op de 800 meter en dus tevens concurrent, is voor Som een belangrijke pijler. Soms kijkt Som enigszins jaloers naar zijn tegenpool, als die verzoeken gedecideerd afwimpelt met ’nee, daar heb ik écht geen zin in’. Die losheid mist Som nog, maar hij heeft managementbureau Global Sports Communication als buffer.

„Ik heb mijn wedstrijd- en trainingsprogramma samen met Arnoud samengesteld, zo kunnen we veel samen optrekken. Het is vertrouwd om iemand om je heen te hebben om tegenaan te leunen. Voor de WK in Osaka had ik het liefst Marco Hoogerland mee willen nemen, net als bij de EK. Maar het is onmogelijk om een extra accreditatie te krijgen.”

De coaching zal Hoedt daar zeker niet doen. „Honoré is zelf zenuwachtig, dat kan overslaan op mij. Een trainer hoeft niet vanzelfsprekend de ideale begeleider te zijn. In Osaka zal fysiotherapeut Bert Borghans mij op de wedstrijddagen bijstaan.”

„Ik ben een ander persoon geworden, en voel me daar prima bij. Ik kom voor mezelf op, dat werkt verhelderend. Vroeger nam ik veel van anderen aan, zonder dat ik wist of het wel goed was. Ik durfde geen emoties te tonen, er werd slecht gecommuniceerd, dingen die me dwars zaten werden niet uitgesproken.”

„Ik ben de regisseur van mijn eigen carrière geworden, daarmee neem ik de verantwoordelijkheid. Daarbij zoek ik steun binnen mijn synergiegroepje. Honoré is daarin nog altijd de belangrijkste schakel.” Fysiotherapeut Borghans, sportarts Peter Vergouwen, manager/adviseur Ellen van Langen en Marco Hoogerland zijn de anderen.

Som is niet bang dat hij tegen dezelfde terugslag aanloopt als Rens Blom vorig jaar na zijn wereldtitel polsstokhoogspringen. „Een titel is een belasting, maar dat is een luxeprobleem. De een is er gevoeliger voor dan de ander. Ik heb de tijd genomen om van het succes te genieten, maar zal me op tijd gaan richten op het nieuwe seizoen.”

„Het leven is anders. Ik word wel herkend, maar dat is niet irritant. In Nederland spreekt slechts een klein percentage je aan. Ik heb een nieuwe telefoon moeten nemen en heb dagelijks contact met Global. Dat anderen randzaken afwikkelen scheelt veel energie. Ik heb geleerd alleen ja te zeggen op dingen die ik echt leuk vind, bijvoorbeeld een kidsclinic geven. Gaaf toch, tachtig kinderen voor je op de baan?”

„Ik heb de Europese titel op een speciale manier gewonnen. Het moment van finishen is opgevallen en blijft lang hangen. Maar ik mag me niet te snel tevreden voelen. Ik moet ervoor waken dat ik blijf genieten van mijn titel, van mijn auto, van elke dag lekker eten. Ik moet me spartaans opstellen, daarom moet ik veel weg uit Nederland.”

„Ik heb nog niet veel gewonnen, ik ben nog lang niet verzadigd. Er zijn nog doelen, waarvan de WK en de Spelen de belangrijkste zijn. Ik heb nog nooit een Golden League-wedstrijd gewonnen, daar moet het ook maar eens van komen.”

„Daarvoor moeten nieuwe stappen worden gemaakt, ik moet verder voorin zitten in de races. Vorig jaar was ik gefocust op het podium, nu op winnen. Ik moet er gewoon een keer helemaal blind voor gaan om mijn eigen grenzen verder af te tasten.”