Europese kous is nog niet af

Hindert de moord op Dink het Turkse lidmaatschap van de Europese Unie? Dat hangt af van Turkije zelf.

De Turkse premier Tayyip Erdogan wist zich vrijdag gesteund door alle partijen toen hij de moord scherp veroordeelde. „Dit was een kogel voor de vrijheid van meningsuiting”, zei Erdogan, en dat was precies wat men in Brussel wilde horen. Maar daarmee is de kous niet af. Volgens sommigen kan de moord niet zonder consequenties blijven voor de onderhandelingen met Turkije over het EU-lidmaatschap.

Dink was een ’bekende’ van de Brusselse betrokkenen. Hij was een van de journalisten, schrijvers en intellectuelen die werden vervolgd wegens ’belediging van het Turkse leger’, omdat ze het gedrag van de Turken in Armenië genocide hadden genoemd. Hun rechtszaken, aangespannen door extreem-rechtse nationalisten, werden vanuit de EU met belangstelling gevolgd.

„Dink had alleen maar geschreven dat ’sommige landen’ vinden dat het genocide was”, zegt CDA-europarlementariër Camiel Eurlings. „Toen hij daarvoor van het hoogste gerechtshof zes maanden kreeg, wisten wij in Brussel zeker: Dat artikel 301 van die strafwet deugt niet. Maar ondertussen heeft de regering het nog steeds niet veranderd.”

Dink wees de europarlementariërs er vaak op dat de beroemde schrijver Orhan Pamuk niet de enige was die werd vervolgd om zijn mening. Dink werd geregeld geterroriseerd door Turkse nationalisten. Zo kreeg hij haatmails en zagen de parlementariërs zelf dat er bij de rechtbank soms knokploegen klaarstonden.

„De regering is niet schuldig aan de moord op Dink”, zegt GroenLinks-europarlementariër Joost Lagendijk, die met hem bevriend was, „maar ik verwijt haar wel dat er een klimaat kon ontstaan waarin een gek zoiets kan doen. Ik hoop dat de nationalistische oppositie het met de regering eens is dat een moord niet kan om je gelijk te halen.”

Vooralsnog is dat het geval. Om die reden vindt Lagendijk dat Turkije door de EU niet extra moet worden gestraft. Eurlings verwacht echter een duidelijke boodschap van Turkije. „De politiek moet instaan voor mensen als Dink. Dit kan zo echt niet verder. Het imago van Turkije is ernstig geschaad.” De voorzitter van het Armeense parlement zei dat Turkije er niet van hoeft te dromen ooit nog EU-lid te worden.