Nieuwe technologie voorkomt BSE

Biotechnologen hebben enkele koeien ontwikkeld die niet vatbaar lijken voor de gekkekoeienziekte (BSE).

De dieren missen het eiwit dat, in misvormde staat, tot de ziekte kan leiden. Gemis van het normale eiwit deert de dieren niet: na twintig maanden waren ze geheel gezond en goed op gewicht. En reageerbuisproeven suggereren dat de koeien resistent zijn tegen BSE. Dat melden Japanse en Amerikaanse onderzoekers in het blad Nature biotechnology .

Het betreffende eiwit, een zogenaamd prion, richt grote schade aan in de hersenen van koeien als het ruimtelijk niet goed is gevouwen. Welke functie het prion in zijn gewone, ordelijke staat heeft, is niet duidelijk. En de vraag was dus ook of koeien zonder dit eiwit kunnen. Misschien krijgen ze dan geen gekkekoeienziekte, maar lijden ze aan andere kwalen.

Bij sommige muizensoorten kun je het eiwit ongestraft weghalen, maar bij andere niet. Hun immuunsysteem gaat erdoor haperen en sommige muizenvarianten vertonen stoornissen in de coördinatie van de spieren.

Maar de genetisch verbouwde dieren, in dit geval Holstein-stieren, lijken het verwijderen van het eiwit probleemloos te doorstaan. Na tien en na twintig maanden werd van alles aan de dieren gemeten, en ze mankeerden niets. Hun hersenen bleken de verspreiding van het misvormde prion tegen te houden. Dat deden ze althans in de reageerbuis: het duurt nog wel minstens drie jaar om vast te stellen of de stieren echt resistent zijn tegen BSE.

De onderzoekers pleiten er niet voor om de hele veestapel genetisch om te bouwen. Wel doen ze de suggestie om prionvrije koeien te fokken voor het leveren van prionvrije melk, gelatine, bindweefsel en bloedplasma aan de industrie.

Ze hopen dat de prionvrije Holsteiner model kan staan voor een rund dat geen gekkekoeienziekte kan krijgen. Vergelijking met de gewone koe moet aan het licht brengen wat de functie van het gezonde eiwit is, en hoe het ontspoort als het qua vorm niet goed in elkaar zit. Muizen zonder het eiwit waren er al, maar zij kunnen niet alle antwoorden geven omdat zij geen vergelijkbare gekkemuizenziekte ontwikkelen.