Rechters hadden gehoopt op meer geld

Rechters zullen vaker samen rechtszaken behandelen. Ze hebben daardoor meer tijd om goed over de rechtszaak na te denken en kunnen elkaars werk toetsen.

Dat is een van de maatregelen die rechtbanken nemen nu ze geld hebben gekregen om de kwaliteit van de rechtspraak te verbeteren.

Ook gaan de rechtbanken geld steken in de opleiding van rechters. Strafrechters moeten meer deskundigheid krijgen op niet specifiek juridische gebieden, zoals kennis van DNA-onderzoek en van statistiek. Ook moet er meer aandacht komen voor het toezicht dat de rechter uitoefent op het strafproces. Rechters in civiele zaken die over octrooien moeten oordelen, zouden scholing kunnen krijgen over technische zaken. En bestuursrechters zouden bijvoorbeeld meer kunnen leren over Europees recht.

Bert van Delden, voorzitter van de Raad voor de Rechtspraak, is gematigd enthousiast over de afspraken met minister Hirsch Ballin van justitie. „Blij is een groot woord. De minister speelt mooi weer. Het geld komt pas vanaf 2008.”

De begroting voor dit jaar is al geregeld, voor 2008 geeft de minister 8 miljoen euro, voor 2009 16 miljoen en voor het jaar daarop 24. Van Delden en andere medewerkers van de Raad schrijven in het gisteren verschenen Nederlands Juristen Blad dat een bedrag van ver boven de honderd miljoen euro nodig is.

Volgens Van Delden ligt de wat magere toekenning van geld deels aan de rechtspraak zelf. „Wij zijn veel te zuinig en hardwerkend. We hebben steeds aan het eind van het jaar geld over: 5 procent of zelfs meer van het vermogen. Dan vraagt de minister zich als geldgever natuurlijk af waarom meer geld nodig zou zijn.”

De Raad heeft er nu bij de gerechten op aangedrongen flink te investeren in kwaliteitsverbetering, en desnoods schulden te maken. „Als de kwaliteit daardoor aantoonbaar omhoog gaat, komt er zeker geld bij.” Uit interne onderzoeken, en uit onderzoek van de commissie-Deetman, vorig jaar, blijkt dat rechters zich zelf zorgen maken over de werkdruk. Die is zo hoog dat de kwaliteit eronder kan gaan lijden, vrezen ze. Nu er zicht is op extra geld de komende jaren, zijn rechtbanken volgens Van Delden van plan om extra personeel in dienst te nemen.

Juristen maakten zich de laatste jaren zorgen over de kwaliteit van de rechtspraak. Advocaat-generaal N. Jörg, adviseur bij de Hoge Raad, zette begin 2005 forse vraagtekens bij de kwaliteit van sommige uitspraken van lagere rechters. Dat kwam, schreef hij, vooral door het overvolle werkschema van rechters. Van Delden sloot zich daar destijds bij aan: „Rechters komen nauwelijks meer toe aan reflectie”, zei hij.