Rijke landen weten olieverslaving te hanteren

De westerse wereld blijft verslaafd aan olie, maar is wel aan het minderen. Vorig jaar daalde de vraag naar olie in de rijke industrielanden, voor het eerst in meer dan twintig jaar.

De daling is klein maar opmerkelijk. De leden van de Oeso, de club van rijke industrielanden, beleefden vorig jaar een economische groei van 3,2 procent. Toch daalde de olieconsumptie, met 0,6 procent. Dat lag voor een deel aan het zachte winterweer, maar het ziet er ook naar uit dat het oliegebruik niet meer gelijk opgaat met de economische groei. De hoge olieprijs heeft de ontwikkelde economieën blijkbaar aangezet tot besparende maatregelen en het zoeken naar alternatieven.

De vraag naar benzine steeg heel licht, terwijl vorig jaar weer meer auto’s verkocht werden. Dat kan te maken hebben met de dalende populariteit van benzineslurpende modellen, zoals SUV’s en terreinwagens. Met name in de Verenigde Staten doen de zuinige auto’s, vooral van Japanse makelij, het weer goed.

Bovendien zijn de biobrandstoffen, gemaakt uit landbouwgewassen als maïs en suiker, sterk in opkomst. In 2011 is een productie van 5 miljoen vaten biobrandstof per dag mogelijk, aldus het Internationaal Energie Agentschap (IEA). Dat is bijna drie maal zoveel als vorig jaar.

Het gebruik van de vliegtuigbrandstof kerosine daalde vorig jaar licht. Dat kan liggen aan de inzet van zuiniger toestellen door de vliegtuigmaatschappijen.

Wereldwijd steeg het olieverbruik vorig jaar wel, met 0,9 procent. Dat lag vooral aan de toename van de vraag uit China en het Midden-Oosten, met meer dan 5 procent. In beide gebieden zal de groei dit jaar iets lager uitvallen, verwacht het IEA, terwijl de Verenigde Staten dan weer meer olie gaan gebruiken. In Europa zal de vraag vrijwel gelijk blijven.

Het matige oliegebruik drukt ook de prijs. Die is de laatste maanden gedaald, na een record van 77 dollar per vat in juli van het vorige jaar. Gisteren kostte een vat Brent-olie uit de Noordzee (van 159 liter) circa 52 dollar.

Door de hoge temperaturen in de laatste maanden van 2006 viel het verbruik lager uit dan verwacht. Dat heeft bovendien een verkoopgolf van termijncontracten op gang gebracht. Speculanten die gokten op almaar stijgende olieprijzen, moesten allemaal weer van hun ingenomen posities af zien te komen.

De verwachting is dat de prijs de komende tijd weer wat kan aantrekken, nu de temperaturen in de VS zijn gedaald. Maar er blijven genoeg redenen over om niet snel nieuwe records te verwachten. De voorraden in de VS zijn nog ruim voldoende, mede dankzij het milde winterweer. En de organisatie van olieproducerende landen lijkt niet meer aan te sturen op een verdere productiebeperking.

Iran en Venezuela willen de kraan nog steeds verder dichtdraaien, maar de invloedrijke Saoedische olieminister Ali Naimi heeft dat idee afgeschoten.

Productiebeperking, bedoeld om de prijs op peil te houden, kan ook een tegengesteld effect hebben. Want als de olielanden de kraan dichtdraaien weet de hele wereld dat er extra capaciteit is, die aangesproken kan worden zodra de nood aan de man komt.