Rampdeskundigen: niet alle veiligheid centraal regelen

Een minister voor veiligheid? Prima, vinden drie rampen-mannen. Maar niet alles is vanuit Den Haag te regelen, zeggen ze erbij.

Meer regie op het gebied van veiligheid, zoals voorzitter Pieter van Vollenhoven van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid wil, wordt toegejuicht in ’het veld’.

„We zijn het overzicht wel een beetje kwijt”, vindt Ben Ale, hoogleraar veiligheid en rampenbestrijding. Maar hij voegt er aan toe dat het niet wijs zou zijn álle veiligheid onder te brengen bij één ministerie. „Van Vollenhoven doelt op de fysieke veiligheid, de veiligheid bij rampen. Als ook de veiligheid tegen misdaad – werkterrein van politie en justitie – bij zo’n ministerie zou worden ondergebracht, dan wordt de fysieke veiligheid vermalen tussen andere belangen.” De veiligheid is in Nederland volgens Ale redelijk op orde. „Maar aan het eind van de keten zou er een ministerie moeten zijn dat overzicht heeft.”

Don Berghuijs, directeur van de veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond, bepleit ook een minister van veiligheid, ’iemand met doorzettingskracht’. Want: in een complexe samenleving zijn calamiteiten ook ingewikkelder. „Bij een ramp denken wij nog altijd aan de klassieke explosie, een grote brand. Maar wat gebeurt er bij een grote ict-storing, een onderbreking van de elektriciteit, de uitbraak van een ziekte? Dat zijn gebeurtenissen met een grote impact die zich niet beperken tot één regio.”

Een sterke verbondenheid met het openbaar bestuur is wel nodig, vinden zowel Berghuijs als bestuurder Clemens Cornielje. De laatste is commissaris van de koningin in Gelderland, provincie met drie veiligheidsregio’s en 300 kilometer rivierdijk die nog niet over de volle lengte veilig is.

Cornielje ziet voordelen in een zwaardere bevoegdheid van de minister van binnenlandse zaken. Een speciale minister van veiligheid hoeft er voor hem niet te komen. „We hebben vorig jaar een grote hoogwateroefening gehouden. Na die oefening kwam het pleidooi dat ik als commissaris in een vroeger stadium moet gaan coördineren.”

Een evacuatie in het ene gebied heeft vergaande gevolgen voor een naburige regio. Als er bij Lobith hoog water is, krijgt Zuid-Holland daar later mee te maken. Als bij Wageningen de dijk bezwijkt, loopt Amersfoort onder. Over dit soort calamiteiten moet je heldere afspraken maken. Dat kan het beste tussen provincies en gemeenten.”