Code drank-reclame ’werkt niet’

De reclameregels die de alcoholindustrie zichzelf heeft opgelegd, werken niet.

Dat zegt de Stichting Alcoholpreventie (Stap), die in opdracht van minister Hoogervorst de alcoholmarketing in Nederland volgt.

Volgens de alcoholbranche is de reclamecode voor alcoholhoudende drank de afgelopen jaren enkele keren aangescherpt, maar Stap spreekt dit tegen. „De code is juist telkens verder afgezwakt”, zegt Wim van Dalen, directeur van Stap. Zijn organisatie komt binnenkort met een kritische analyse van de zelfregulering.

Vandaag bespreekt de Tweede Kamer de begroting van het ministerie van Volksgezondheid. De ChristenUnie heeft een motie klaarliggen voor een reclameverbod voor alcohol op radio en tv tot 21.00 uur.

De alcoholindustrie begon in 1990 met zelfregulering. De branche voorkwam daarmee wettelijke reclamebeperkingen. In de meeste andere Europese landen gelden wel dergelijke beperkingen.

In de code staat onder meer dat fabrikanten zich in reclame niet specifiek mogen richten op jongeren. Volgens Van Dalen worden kinderen desondanks nog volop met alcoholreclame geconfronteerd. „Er zijn gemiddeld veertig tv-spotjes per dag op de buis en de helft ervan wordt vóór negen uur ’s avonds uitgezonden.”

De industrie, verenigd in de Stichting Verantwoord Alcoholgebruik (Stiva) stelt dat de code effectief is. „Het aantal klachten neemt af, de branche houdt zich goed aan de regels”, zegt Stiva-directeur Ingrid van Engelshoven. „Er zijn nauwelijks substantiële overtredingen.”

Stap analyseerde ruim 200 klachten tegen alcoholreclame die de organisatie de afgelopen vier jaar bij de codecommissie indiende. „De artikelen in de reclamecode zijn vaag geformuleerd, waardoor ze op verschillende manieren kunnen worden uitgelegd”, aldus Stap-directeur Van Dalen.

Hij wijst er op dat humoristische alcoholreclames nooit tot een veroordeling leiden. „Terwijl jongeren dat soort reclames juist het meest waarderen. Zolang om 6, 7 en 8 uur ’s avonds de vrienden van Amstel, de skileraar van Heineken of de oermannen van Bavaria gewoon op tv en in de bioscoop mogen worden uitgezonden, heeft die zelfregulering weinig nut.”