Uitzending gemist

Vergeleken bij de tv-kijkcijfers stelt het aantal bezoekers op uitzendinggemist.nl eigenlijk nog niet eens zoveel voor. Maar de trend is wel degelijk spectaculair. De toename van het aantal opgevraagde programma’s van de internetdienst van de publieke omroep gaat ongekend hard. Werden er in januari 2005 via de site zo’n 250.000 programma’s van de drie publieke netten bekeken, afgelopen september waren het er vijf miljoen, een maand later dik zeven miljoen en in november liefst negen miljoen. Tot grote vreugde, uiteraard, van de publieke omroep, maar ook tot zorg.

Sitebezoekers moesten soms minutenlang wachten voordat het opgevraagde programma eindelijk in beeld verscheen. Om de explosief stijgende bezoekersaantallen nog aan te kunnen, werd de servercapaciteit daarom flink uitgebreid. Terwijl eerder vorig jaar de bandbreedte al fors was vergroot. Dat kost nogal wat en daarom zoekt de publieke omroep naar nieuwe technieken om de site aan te kunnen bieden. „We gaan experimenteren met peer-to-peer-technieken”, zegt William Valkenburg, contentmanager bij de publieke omroep. Die techniek vormt ook de basis van uitwisselingsprogramma’s als Kazaa. Wie een programma via uitzendinggemist heeft bekeken, heeft alle bytes van dat programma op z’n harde schijf staan en kan die beschikbaar stellen voor een volgende kijker. Daardoor hoeft de publieke omroep veel minder servercapaciteit beschikbaar te hebben en dat scheelt een boel geld.

Het succes van de site is nu al evident, maar de echte slag moet nog geslagen worden: in de loop van dit jaar zullen kabelexploitanten waarschijnlijk uitzendinggemist in hun digitale tv-pakketten opnemen. Vraag daarbij is nog of de dienst in de basispakketten of in de pluspakket (waarvoor meer moet worden betaald) wordt opgenomen.

Daardoor hoeft de kijker niet meer achter z’n pc te kruipen om een programma terug te kunnen zien, maar zich gewoon met afstandsbediening op de bank nestelen. Gehannes met video- of harddiskrecorders wordt overbodig. Tv-programma’s (voor zover het publieke tv-programma’s zijn, tenminste) kunnen op tv op elk gewenst moment worden teruggekeken.

„Uitzendinggemist wordt de laatste tijd steeds meer in de avonduren bezocht”, zegt Valkenburg. „Dat is veelzeggend: mensen komen uit hun werk, zetten niet steeds vaker niet de tv maar de pc aan en gaan een paar programma’s zitten kijken. Het heeft lang geduurd voordat mensen ontdekten dat je met je pc tv kon kijken. Dankzij snellere internetverbindingen en snellere en betere pc’s kan dat steeds beter. Nederland loopt internationaal gezien voorop in het aantal breedband-aansluitingen. Ook dat speelt een belangrijke rol.”

De Stichting Kijkonderzoek heeft besloten ook de internetkijkcijfers in hun statistieken op te nemen. En de Ster heeft de dienst ook ontdekt: wie een programma via uitzendinggemist wil bekijken, krijgt eerst een reclamespotje te zien.

Dat het uitgesteld tv-kijken via dit soort diensten de toekomst is – daarover is gans tv-land het wel eens. De commerciële zenders zijn er nog terughoudend in, maar zodra er goed geld mee te verdienen valt zullen ook zij zich er vol op storten. Niet niet alle Hilversumse partijen staan te juichen over het succes van uitzendinggemist. De EO bijvoorbeeld. „Wie nu op uitzendinggemist de best bekeken en dus meest opgevraagde uitzendingen van het afgelopen jaar opvraagt”, schrijft EO-directeur Hagoort op zijn weblog, „komt een top-10 tegen met alleen maar uitzendingen van BNN. Als de kijker kiest, kiest hij voor amusement en humor. Voor de EO wordt de vraag hoe we in dat toekomstige medialandschap, waarin we niet meer ongevraagd de huiskamers binnenkomen, opgevraagd worden. Dat noem je geloof ik een uitdaging in plaats van een bedreiging.”

Daar komt bij dat niet alle publieke programma’s via uitzendinggemist terug te kijken zijn. Valkenburg: „Dat heeft onder andere met rechten te maken. Er zijn aardig wat programma’s die niet door de omroepen maar door buitenproducenten worden gemaakt. Dan kun je er niet zomaar alles mee doen wat je wilt.”