Bejaardenflat taboe bij nieuwe senior

Straks wil niemand meer in een seniorenwoning of serviceappartement wonen. Koen van Hoeckel bouwt daarom voor ’jonger dan senior’.

Gemeenten, ontwikkelaars en corporaties die nu nog doorgaan met het bouwen van seniorenwoningen of serviceappartementen voor bovenmodale ouderen, bouwen voor toekomstige leegstand. Dat voorspelt Koen van Hoeckel (55), oud-directeur van Thebe Thuiszorg in Midden-Brabant. Voor babyboomers die afknappen op het woord seniorenwoning alleen al, bedacht hij Habidrome, een keurmerk voor wonen en lifestyle, óók geschikt mensen jonger dan een senior.

Senioren die niet meer zo genoemd willen worden zitten er niet zelden warmpjes bij. Zij vormen dan ook een aantrekkelijke doelgroep voor ondernemers die bezig zijn woonalternatieven te bedenken. Ontwikkelaar Ballast Nedam ziet dit zelfs als maatschappelijke taak. ’Vorstelijk Wonen’ heet het concept dat als insteek ’de leuke kanten van het ouder worden’ heeft. Het moet, volgens Ballast Nedam, ouderen toekomstbestendig woongenot bieden op een goede locatie. De term zorg wordt daarbij vermeden. „Gezond individualisme maakt de huidige oudedagsvoorzieningen impopulair”, meent de ontwikkelaar.

Was het luxe serviceappartement – vaak met een conciërge en kok in vaste dienst – in de jaren negentig bij ouderen razend populair, nu zijn dergelijke complexen moeilijk verkoopbaar. Door vaak torenhoge servicekosten, maar ook doordat ouderen niet meer alleen maar tussen andere ouderen willen wonen. „Tussen de 20 en 30 procent staat leeg’’, beaamt Hans van Rossum van adviesbureau Rigo uit Amsterdam, specialist op het gebied van bouwen, zorg en dienstverlening.

Het appartementencomplex Koninkxhoek in Tilburg is zo’n voorbeeld. Nazaten van overleden bewoners weten niet hoe ze van hun erfenis af moeten komen. Van Rossum: „Traditionele woonzorgcomplexen zijn steeds moeilijker met ouderen vol te krijgen. Mensen die ouder worden, nog geen directe zorg nodig hebben en zich de keuze kunnen permitteren, willen daar niet meer zitten. ’Oud en zorg’ zijn stigma’s aan het worden’’.

Als manager in de thuiszorg zag Van Hoeckel debacles als Koninxhoek aankomen. „Ouderen van nu stellen moderne eisen. Het woon- en zorgaanbod sluit daar onvoldoende op aan’’. Met Habidrome als nieuw certificaat voor wonen en lifestyle, wil hij internationaal de standaard zetten voor een alternatief. Hij gaf zijn goedbetaalde baan op en begon voor zichzelf. Commercieel succes is belangrijk, maar niet zijn enige drijfveer. „Het leven bestaat uit meer dan geld verdienen. Ik ben 55 en behoor zelf tot de doelgroep. Ik voel dat dit mensen gelukkiger gaat maken’’.

Vijftigers en zestigers van nu staan midden in het leven. Ook als zij straks ouder zijn willen zij niet meer in een bejaardenhuis wonen, wijzen volgens Van Hoeckel alle onderzoeken uit. Een concept als de seniorenstad in de Noordoostpolder is volgens hem dan ook gedoemd te mislukken. „Nederland is Amerika niet. Daar heeft wonen in een seniorencomplex een enorme status. Nederlanders willen dicht bij hun kinderen blijven. Het liefst in hun eigen huis, met winkels en voorzieningen in de buurt. Niet in een reservaat in de polder”.

Intussen doet de natuur wél zijn werk. De leeftijd vordert, kwaaltjes dienen zich aan. En dat voor de hele Beatles- en Stonesgeneratie tegelijk. Van Hoeckel: „Woningen moeten daarop voorbereid zijn, maar mogen dit van the young at heart zeker niet uitstralen. Dat bereiken wij met Habidrome door voorzieningen voor eventuele toekomstige fysieke beperkingen weg te werken met design. Het is er allemaal wel, de brede deur, geschikt sanitair, de handgreep om je aan vast te houden, woontechnologie, maar het zit slim verstopt.”

„Klinkt goed”, vindt dr. Jeannette Kullberg, onderzoeker wonen bij het Sociaal en Cultureel Planbureau. „Door gezondheidsverbetering schuift de zorgbehoefte naar achteren. Als de kosten daarvoor en voor andere af te nemen diensten niet hoofdelijk worden omgeslagen, en mensen bovendien hoge eisen aan comfort en woonomgeving kunnen stellen, is dat voor een grote doelgroep zeker interessant.”

Voor Koen van Hoeckel persoonlijk is Habidrome pas geslaagd als hiermee een einde komt aan het ’taboe’ dat steeds meer ouderen in de praktijk gescheiden van de snelle maatschappij komen te wonen. „Dat is de cultuuromslag waar ik van droom. Dat ouderen kunnen (blijven) wonen waar ze willen en volwaardig mee kunnen blijven doen.”