Westcirculatie is voorbij

Januari is in grote delen van Europa een uitzonderlijk zachte maand geweest. Opvallend was onder meer de warmte in Catalunya (Noordoost-Spanje). Observatori Fabra op de heuvel Collserola bij Barcelona kwam in januari uit op gemiddeld 10,3º. In een reeks vanaf 1914 was het daar niet eerder zo zacht geweest: het record stond op 10,1º in januari 1996. De januariwarmte deed zich vooral gelden in de Pyreneeën. In het wintersportoord Boí op 2540 meter hoogte was januari maar liefst 4,0º te zacht. De Catalaanse warmte had alles te maken met de voortdurende aanwezigheid van hogedrukgebieden. Vanwege het hogedrukweer is er opnieuw weinig regen (in de bergen sneeuw) gevallen. Daardoor zakte het peil van de belangrijkste stuwmeren (pantans) naar een alarmerend niveau. In het Pantà de Sau bij Osona steekt de Església (kerk) de Santa Romà, die in verleden in het stuwmeer ’verdween’, alweer enige tijd fier boven de waterspiegel uit. De watercapaciteit van het Pantà de Sau en andere belangrijke stuwmeren bedraagt nog maar 25 procent. Een jaar geleden was dat nog bijna 50 procent. Indien deze situatie de komende maanden niet verbetert, moet de komende zomer rekening worden gehouden met ernstige waterrestricties.

Ons land neemt eindelijk afscheid van de westcirculatie. Vanaf 4 januari is het bijna onafgebroken wisselvallig, zacht en winderig weer geweest. De weersverbetering hangt samen met een sterk hogedrukgebied boven het midden van Europa. Het zwaartepunt lijkt zich begin volgende week naar ons land te verplaatsen en daarna ontstaat tussen IJsland en Schotland een nieuw hogedrukgebied. Het kan echter ook zijn dat ’ons hoog’ wordt ingelijfd door een westwaarts opdringend luchtdrukmaximum boven het zuiden van Rusland. Los van alle hogedrukposities is de rode draad duidelijk: regen en wind zijn de komende tijd niet meer aan de orde. Bovendien schijnt morgen en tijdens het weekeinde de zon. Het kwik gedraagt zich typisch maarts: in de nacht en ochtend plaatselijk lichte (stralings)vorst, overdag 8-10 graden, medio volgende week wat lager. Vandaag eveneens droog weer en perioden met zon (noorden ook wolkenvelden), maar aan zee nog wel een vrij krachtige zuid tot zuidwestenwind. Dinsdagavond en gisternacht in het zuiden en oosten zomers aandoende donderbuien. Verder zeer zacht (Ell 12,0º).