Zelfde feiten, maar hof oordeelt anders

amsterdam – Mensen die op de internationale terreurlijsten staan, worden in hun fundamentele rechten geschonden. De lijsten zijn willekeurig samengesteld en worden niet democratisch gecontroleerd. De betrokkenen moeten in beroep kunnen gaan tegen hun vermelding en compensatie krijgen als ze onterecht op de lijst staan.

De vertegenwoordigers van 47 landen in de parlementaire vergadering van de Raad van Europa in Straatsburg veroordeelden deze week de manier waarop de terreurlijsten worden samengesteld door de Verenigde Naties en de Europese Unie. Zij schaarden zich achter een kritisch rapport van de Zwitserse senator Dick Marty.

Vaak krijgen de betrokkenen niet eens te horen dat ze op de lijst staan. Dat blijkt pas als ze bijvoorbeeld een bankrekening willen openen. Honderden bankrekeningen zijn inmiddels geblokkeerd. De EU heeft na enkele verloren rechtszaken vorig jaar aangekondigd mensen vooraf te waarschuwen.

De samenstellers varen vaak blind op informatie van inlichtingendiensten. De beslissingen worden niet onafhankelijk getoetst en er is geen beroep mogelijk. Van de lijst afkomen is vrijwel onmogelijk, aldus het rapport. „Mensen blijven er jarenlang op staan zonder dat ze weten waarom. Hun levens worden geruïneerd”, zei Marty. Hij noemt de Iraanse moedjahedien als voorbeeld. Het Europese Hof van Justitie bepaalde dat die onterecht op de lijst staat, maar de organisatie staat er nog altijd op.

De Raad van Europa is een organisatie van 47 lidstaten die democratie en mensenrechten bevordert. De raad heeft geen uitvoerende macht, maar kan lidstaten wel vragen problemen aan te pakken.

Advocaten van de Hofstadgroep gaan eisen dat hun cliënten van de lijst af worden gehaald. Ronald van der Horst: „Tweemaal per jaar stuurt de Europese Raad een brief waarin staat dat onze cliënt Ismaïl A. er op staat, en wat de gronden daarvoor zijn. Voor hem is dat puur omdat hij door de rechtbank is veroordeeld voor een terroristisch misdrijf. Die grond is nu vervallen.”

De Hofstadleden kwamen na maart 2006 op de lijst. Van der Horst gelooft niet dat je terreur bestrijdt door iemand ’maatschappelijk te isoleren’. „Als mijn cliënt vrij komt, mag hij geen enkele financiële handeling verrichten: geen bankrekening openen, geen verzekering afsluiten. Indirect betekent dat ook dat hij geen huis kan huren en niet kan werken. Want welke baas betaalt contant uit? Die lijst is zo een uitnodiging om je te misdragen.” Op de meest recente versie staat A. met volledige naam. De Hofstadgroep staat er als organisatie nog op.

www.trouw.nl/euterreurlijst