Of goudmijn voor Chinezen nog lang open blijft, is twijfelachtig

Een van China’s grootste medaillefuiken staat opgesteld bij het gewichtheffen, een ernstig bedreigde olympische sport.

Chen Xiexia (25) is een dreumes van 1.52 meter en blijft met een kilo onder het vereiste gewicht van 48. Zaterdag werd ze China’s eerste olympische kampioen door meer dan viereneenhalf keer haar lichaamsgewicht boven haar hoofd te tillen. De 212 kilo (95 trekken en 117 stoten) betekende een olympisch record.

Gisteren trad haar zeventienjarige landgenoot Long Qingquan in haar voetsporen. De tiener won ondanks zijn internationale debuut volgens verwachting bij de mannen in de categorie tot 56 kilogram.

Met duiken, badminton, tafeltennis, schieten, roeien, boksen en wielrennen is gewichtheffen een van de sporten waarin China veel goud denkt te vergaren. Sinds gewichtheffen voor vrouwen in 2000 op het olympische programma kwam, won China zeven van de veertien gouden medailles en een zilveren. Dat is vrijwel het maximaal haalbare.

Voor deze eenzijdige ontwikkeling werd gevreesd, vandaar dat een land twee deelnemers per klasse mag inschrijven, met een maximum van zes mannen en vier vrouwen. In totaal zijn er acht categorieën bij de mannen en zeven bij de vrouwen.

De Chinese vrouwen zijn zo oppermachtig, dat zij in Peking elke gewichtsklasse hadden kunnen winnen. In de categorie tot 48 kilo kreeg Chen Xeixia voor de Spelen zelfs de voorkeur boven wereldrecordhoudster Yang Lian. Tijdens de afgelopen WK wonnen Chinese vrouwen vijf van de zeven titels en zilver in de overige categorieën.

Of op olympisch niveau deze goudmijn open blijft, is twijfelachtig. Gewichtheffen is zichzelf door talloze dopingschandalen aan het opheffen. Hoe draconisch de maatregelen van de goedwillende internationale federatie (IWF) zijn, niets helpt.

In 1992 werden alle categorieën gewijzigd zodat aan een nieuwe schone recordlijst kon worden begonnen. Positieve gevallen worden bestraft met schorsingen en boetes vanaf 2000 dollar, hele federaties kunnen worden uitgesloten.

De IWF spendeert éénderde van haar budget aan bestrijding van doping. Elke deelnemer aan de Olympische Spelen wordt vooraf gecontroleerd. Toch werden in 2000 in Sydney elf gewichtheffers betrapt. Vier jaar later moest het Bulgaarse team drie gouden medailles inleveren en werd naar huis gestuurd.

In 1988 had het land zichzelf teruggetrokken nadat twee Bulgaarse gouden medaillewinnaars waren gepakt op een totaal van vijf positieve testen.

Toen al opperde Dick Pound, toenmalig IOC-lid en tot voor kort directeur van het wereld antidoping agentschap Wada, gewichtheffen van het olympische programma te halen.

De lijst met dopingovertreders op de website van de IWF lijkt afschrikwekkend, maar is in de praktijk niet afschrikwekkend genoeg. Gemiddeld worden veertig topatleten per jaar positief bevonden. De teller voor 2008 staat al boven dat gemiddelde door twee bizarre dopingschandalen.

Zowel in Griekenland als bij de hardnekkige recidivist Bulgarije werd een elftal gewichtheffers betrapt, onder wie grote kampioenen. Griekenland mag als straf slechts vier gewichtheffers afvaardigen naar Peking, Bulgarije besloot niemand te sturen. Dat laatste gebeurde in de wijsheid dat anders die maatregel wel door de IWF zou zijn opgelegd.

Bij alle zondaars van elk land werd hetzelfde middel gevonden, de steroïde methyltrienolon bij de Grieken en methandienon bij de Bulgaren. De Grieken geven China de schuld, dat zou vervuilde voedingssupplementen hebben geleverd. Bulgarije houdt het op een internationale samenzwering.

In Griekenland wordt het schandaal serieus opgevat. Door de openbare aanklager zijn tegen 25 betrokkenen aanklachten ingediend. Griekenland was in het gewichtheffen een onbeschreven blad, tot vanaf 1992 twaalf olympische medailles werden gewonnen, waaronder vijf gouden.

Dat gebeurde onder leiding van hoofdcoach Christos Iakovou, die uitgroeide tot nationale held. Tegen hem zijn vijf aanklachten ingediend, hij riskeert een gevangenisstraf van maximaal tien jaar.