Kiesman heeft de maat ’gewoon’ of ’super’

amsterdam – In de voorverkiezingen draait alles om het binnenhalen van kiesmannen. Die wijzen op de partijconventies de presidentskandidaat van hun partij aan. Op de Democratische conventie (in augustus) komen 4049 kiesmannen. Wie daar 2025 stemmen of meer krijgt, wint. Bij de Republikeinen (in september) zijn 2380 kiesmannen present. Wie Republikeins presidentskandidaat wil worden, moet stemmen van minstens 1191 gedelegeerden krijgen.

Bijna alles wat je in zijn algemeenheid zegt over kiesmannen is onwaar. Er zijn twee soorten kiesmannen: gewone en super. De regels verschillen per partij en deelstaat. Elke deelstaat heeft een vast aantal gewone gedelegeerden; grote deelstaten meer dan kleine. In de ene deelstaat krijgt de winnaar alle kiesmannen, in de andere worden kiesmannen per district toegewezen, en ook dan weer zijn soms alle kiesmannen voor de winnaar, en soms worden ze naar rato verdeeld. Deze gewone gedelegeerden hebben opdracht op welke kandidaat ze moeten stemmen.

De supergedelegeerden, waarvan de Democraten er 796 hebben en de Republikeinen 463, zijn vrij in hun stem. Supergedelegeerden zijn (meestal) uitverkoren op grond van hun partij- of overheidsfunctie. Sommigen zeggen op wie ze gaan stemmen, anderen laten het doorschemeren, weer anderen zwijgen. Daardoor hangen voorspellingen over hoeveel kiesmannen een kandidaat exact heeft, ietwat af van informatie die de voorspeller daarover heeft.