Crisis te lijf met spaartegoeden

Turkije zoekt naar een alternatief voor de opdrogende buitenlandse kredieten. Het land heeft zijn oog laten vallen op de spaartegoeden van Turken in het buitenland.

Ook Turkije zit vanwege de financiële crisis in het nauw. Er moet snel geld gevonden worden om het enorme handelstekort te dichten.

Tot nu toe werd dit elk jaar groeiende tekort gefinancierd met buitenlandse investeringen en kredieten. Door de slechte financiële toestand in het buitenland, moeten Turken nieuwe bronnen vinden. De Turkse regering heeft daarom haar zinnen op Turks spaargeld in het buitenland gezet.

Naar schatting hebben Turken 150 miljard dollar spaargeld op Europese banken. Kemal Unakitan, minister van financiën, heeft op de Turkse televisie verklaard dat hij aan een plan werkt om een groot deel van dat geld naar Turkije te halen.

Om dit plan te verwezenlijken moeten naast de Turkse gastarbeiders ook Turkse zakenmannen overgehaald worden om hun geld naar de banken in Turkije over te maken.

Volgens econoom Aydin Ayaydin is het plan van de Turkse minister makkelijker gezegd dan gedaan. Hij stelt: „Iedereen weet dat het spaargeld van de zakenwereld op de Europese rekeningen voornamelijk zwart geld is. Rijke Turken hebben grote bedragen vooral naar Zwitserland gebracht. Wil je dat geld nu naar Turkije halen, dan moet je twee dingen doen: hoge rente verstrekken en garanderen dat je geen onderzoek gaat doen naar de herkomst van het geld.”

De vraag is of de Turkse regering met een dergelijke ’amnesty-regeling’ voor zwart geld komt. Ayaydin zegt dat Turkije geen andere keus heeft. „Het worden moeilijke tijden voor ons land. Het gaat om miljarden dollars in het buitenland die we hard nodig zullen hebben. Ik ben ervoor om voor een keer een oogje dicht te knijpen. Ook al lukt het maar om 20 procent van dat geld hierheen te halen, dan nog is het een bedrag van dertig miljard dollar”, aldus Ayaydin.

Behalve het zwarte geld van de zakenwereld, wil Turkije ook de gastarbeidersdeviezen aantrekken.

Tot zeven jaar geleden lukte dat aardig, vanwege de hoge rentes die de Turkse Centrale Bank verstrekte. Ook veel Nederlandse Turken hadden hun spaargeld staan op rekeningen van de Turkse Centrale Bank. Ze ontvingen heel lang een rentepercentage van bijna 10 procent.

Fikret Onder, directeur bij de Turkse Akbank, vindt dat Turkije deze crisis als een mogelijkheid moet zien om de economie te verbeteren. „Niet alleen de gelden van de Turken, maar ook die van de gewone Europeanen kunnen we naar Turkije halen”, zegt hij.

„Als de Turkse staat garant staat voor alle spaargelden, zie ik niet in waarom Europeanen hun spaargeld niet op Turkse banken zouden storten. Turkse banken zijn zeker niet minder gezond dan de Europese tegenwoordig.”

Het plan van de minister van financiën wordt volgende week naar het parlement gestuurd. De kans is groot dat het parlement in deze bange dagen akkoord gaat met een eenmalige generaal pardon voor het zwarte spaargeld.

Het handelstekort in Turkije bedraagt inmiddels meer dan vijftig miljard dollar per jaar.