Zonder ontbijt naar school

Ontbijten is een ingesleten gezinsritueel. Slaapdronken en in pyjama zet ik thee en koffie, plaats borden, koppen, bestek en ontbijtspullen op een dienblad en dek de tafel. De tientallen minieme handelingen waarmee de operatie dagelijks verricht wordt hebben een strikte, door de regelmaat geconditioneerde volgorde, die geen verder nadenken behoeft. Dit om iedere geestelijke inspanning op dit vroege uur te vermijden. De gezinsleden kunnen dan elkaar een goeie morgen toe brommen en vervolgens zwijgend bij het ontbijt hun krant openslaan of hun Donald Duck of hun ’Ontdek het menselijke lichaam in 3D’- plaatjesboek.

Niks bijzonders allemaal, ontbijten is een bijna geautomatiseerde verrichting, maar er zijn mensen – ouders – die ook deze inspanning te veel vinden. Uit een onderzoek blijkt dat een op de vijf kinderen niet of niet altijd ontbijt. In grote steden is dit bijna een op de drie. De onderzoekers weten dit niet van de kinderen zelf, maar van hun leerkrachten, want die zijn hierover ondervraagd. Die leerkrachten zien bij de niet ontbijtende leerlingen concentratieverlies en futloosheid en er bestaat bij zulke leerlingen een verhoogd risico op overgewicht.

Dat niet ontbijten ligt natuurlijk vooral aan de ouders, zeggen de leerkrachten. Want die hebben geen tijd. Of geen zin. Of ze ontbijten zelf niet. Tot zover het onderzoek.

Zulke ouders lijken me probleemouders. Die krijgen misschien probleemkinderen. Die zitten dan weer op een probleemschool en die staat dan waarschijnlijk in een probleemwijk.

Begrijpelijk dus de keus van de organisatie van het Nationaal Schoolontbijt om de start van de campagne van dit jaar te houden aan de rand van een grote probleemwijk, het Utrechtse Overvecht. Daar bevindt zich een schaatsbaan. Leuk idee, rondje schaatsen voor de kinderen, terwijl langs de baan hun ontbijt klaar staat. En Sven Kramer, dit seizoen contractueel vastgelegd als ambassadeur van het brood en de bakkerij, schaatste mee. Want het is heel nobel om kinderen een ontbijtrecht te geven, maar er moet ook gewoon meer brood verkocht worden en het Nationaal Schoolontbijt initiatief komt uit de oven van de bakkerijen en hun organisaties.

De schoolklassen die onder het oog van de Jeugdjournaalcamera in alle vroegte een baantje mochten schaatsen met onze wereldkampioen kwamen echter niet uit Overvecht, maar uit de vriendelijke Tuinwijk waar de kinderen thuis eigenlijk altijd een ontbijt krijgen voorgezet. Volgens een meeschaatsende docent had die keuze van het communicatiebureau waarschijnlijk te maken met het gegeven dat veel scholieren in Overvecht niet kunnen schaatsen.

Hier raken we een kernprobleem van zulke campagnes: bereiken die eigenlijk de kinderen waar het om gaat? Maar dat is geen zaak voor bakkers – eerder een voor de politiek en de overheid.