Minder groei, maar nog altijd bovengemiddeld

De Nederlandse economie zal in 2009 minder groeien dan verwacht. Mede door de oplopende inflatie zal de koopkracht nauwelijks groeien. Sommige groepen moeten worden gecompenseerd.

Het Centraal Planbureau (CPB) is een stuk pessimistischer over de vooruitzichten van de Nederlandse economie dan vermaarde internationale instituten als het IMF en de Oeso. Het CPB schat met name de groei in 2009 lager in.

Het planbureau gaat in voorlopige cijfers uit van een terugval van de groei naar 1,25 procent. De Oeso en het IMF voorzien ook een daling van de groei, maar niet zo sterk. In recent rapporten komen zij tot een schatting van 1,6 procent (IMF) en 1,8 procent (Oeso).

Volgende week zal het planbureau de jongste ramingen aan het kabinet aanbieden. Minister Bos van financiën zal die gebruiken bij de opstelling van de begroting voor 2009.

Na de uitbundige groei in 2007 koelt de economie dit jaar al af. Maar mede door overloopeffecten uit het vorige jaar blijft de groei hoger dan de gemiddelde groei van 2 procent per jaar over de hele kabinetsperiode, waarmee in het regeerakkoord rekening gehouden is. In 2009 duikt de groei daar echter ruim onder. Het CPB wijt dat aan de gevolgen van de kredietcrisis, de hoge energieprijzen en de (daarmee verband houdende) oplopende inflatie. Een geldontwaarding van 3,5 procent is in 2009 mogelijk, denkt het CPB.

Mede daardoor zal ook de koopkracht van een gemiddeld huishouden in 2009 niet sterk groeien. Waar eerder nog rekening gehouden werd met een koopkrachtgroei van gemiddeld 1 procent, is nu 0,25 procent waarschijnlijker. Dat betekent dat er inkomensgroepen zullen zijn, die met een dalende koopkracht te maken krijgen als het kabinet besluit geen extra maatregelen te nemen. In dit soort gevallen zijn mensen met alleen een AOW-uitkering vaak degenen die het eerst last hebben van minder koopkracht.

Het is voor minister Bos niet alleen maar somberheid in de nieuwe cijfers. Door de hoge olieprijs zullen ook de overheidsinkomsten uit aardgas stijgen. Dat is één van de redenen dat het overschot op de begroting toeneemt. Het CPB verwacht een batig saldo op de begroting van 1,8 procent.

Het kabinet heeft zich ten doel gesteld aan het einde van de kabinetsperiode, in 2011, een overschot te hebben gerealiseerd van 1 procent. Dat dat al in 2009 1,8 procent zal zijn, betekent niet dat Bos achterover kan leunen; in die 1,8 procent zitten eenmalige extra inkomsten. Zonder die mee te tellen, komt het overschot aanzienlijk lager uit.

In de PvdA-fractie gaan stemmen op om de kwetsbare huishoudens al dit jaar in enige vorm te compenseren voor de hoge energieprijzen. De transportsector, die om compensatie gevraagd heeft, komt daarvoor niet in aanmerking. In coalitieverband is over compensatie van huishoudens echter nog niet gesproken.

VVD-fractieleider Rutte zag gisteren in de jongste CPB-cijfers aanleiding opnieuw te pleiten voor het schrappen van de voorgenomen BTW-verhoging. Dat die verhoging gebruikt wordt voor de verlaging van sociale premies, liet hij daarbij onvermeld.