Vakbondsleden trotseren weer en wind voor Edwards

De 72-jarige Cathy Petrovich-Fischer is per auto met enkele andere vakbondsmensen vanuit haar thuisstaat Pennsylvania naar Iowa komen rijden. „Veertien uur waren we onderweg. De wegen waren slecht vanwege sneeuwval. We zijn veel ongelukken voorbijgereden”, blikt ze terug.

Maar als weduwe van een staalarbeider wilde ze beslist voor de campagne van Democraat John Edwards werken, zelf de zoon van een arme staalarbeider. „We hebben iemand in het Witte Huis nodig die voor de werkende man opkomt. Onze fabrieken verhuizen bijna allemaal naar China. En die Chinezen sturen niets dan troep terug.”

Al een kleine week gaat ze bij kiezers langs de deuren. Of ze belt kiezers, zoals vanavond in het kale gebouw van afdeling 164 van de staalwerkersvakbond in de hoofdstad Des Moines. „Ze zetten ons continue aan het werk. We hadden zelfs geen tijd om Oud en Nieuw te vieren.”

Naast haar belt een vakbondslid uit Michigan. Verderop een advocate uit Tennessee. En een heuse ster uit Hollywood. „Dit voelt alsof ik op de filmset ben. Iedereen werkt toegewijd naar een doel toe”, lacht actrice Madeleine Stowe. Zij werkt als vrijwilligster „omdat Edwards de echte progressieve kandidaat is.”

Veel succes hebben de dames niet. Als advocate Mary Parker eindelijk iemand aan de lijn krijgt, wil die niet praten. „Hij was net al gebeld door mensen van Hillary Clinton en Barack Obama. Sommige mensen krijgen zes telefoontjes per avond en ontvangen bijna elke dag post of bezoek”, weet ze.

Ondanks die overdaad haalden de campagnes de afgelopen dagen nog één keer alles uit de kast om de kiezer te bereiken. Dat was belangrijk, want volgens peilingen geven Clinton, Obama en Edwards elkaar weinig toe. 30 procent van de kiezers is nog niet zeker van zijn keus.

Iowa kiest niet via de stembus maar in een caucus. Dat houdt in dat mensen in zaaltjes in 1781 districten via een omslachtige methode hun kandidaat kiezen. Dat kan aardig wat tijd kosten, zeker omdat er een forse kiesdrempel is en mensen soms een tweede keuze moeten geven. Het gevolg is dat slechts 6 à 10 procent van de kiezers naar de caucus komt. Duizend kiezers zouden vannacht de doorslag kunnen geven. Wie zijn kiezers het beste weet te motiveren om op te komen dagen, wint. Obama en Clinton proberen verder uit alle macht ook nieuwe kiezers aan te boren.

De Republikeinse strijd is wat minder intens. Slechts twee kandidaten strijden daar echt om de zege: de oud-gouverneurs Mitt Romney en Mike Huckabee. Favorieten als John McCain en Rudy Giuliani lieten Iowa grotendeels aan zich voorbij gaan. Ze richten zich op New Hampshire waar op 8 januari de tweede voorverkiezingen plaatsvinden.

Edwards vertrouwt in Iowa vooral op het netwerk van vakbonden. Waarom die hem steunen, wordt snel duidelijk als de oud-senator het vakbondsgebouw bezoekt. Hij klimt op een stoel en verklaart boos: „De hebzucht van het bedrijfsleven is de middenklasse aan het verwoesten. Het vernietigt Amerika’s banen en steelt de toekomst van onze kinderen. Het is genoeg geweest.”

De vakbondsleden scanderen enthousiast: „Go, John, go.”