Onverwacht snel financieel akkoord met Antillen

Met een Nederlands-Antilliaans akkoord over Haagse financiële controle op de uitgaven van de eilanden is een belangrijke stap gezet op weg naar nieuwe samenwerking.

Staatssecretaris Bijleveld van Koninkrijksrelaties en de bestuurders van de Antillen zijn het eens geworden over strengere financiële spelregels, in ruil voor Nederlandse overname van 2,2 miljard euro schuld van de eilanden. De controle lag politiek gevoelig op de Antillen omdat veel politici daar beknotting van hun autonomie vreesden. Haagse rekenmeesters kunnen in de toekomst nee zeggen tegen democratisch besloten Antilliaanse uitgaven.

Een akkoord lag uiteindelijk wel voor de hand, want zonder die Nederlandse randvoorwaarde krijgen de eilanden hun schuldsanering niet. Minder rentelast op de eilandbegrotingen betekent minder forse bezuinigingen.

Maar de deal is deze week opmerkelijk vlot gesloten, na de knallende ruzie van de afgelopen weken tussen Nederlandse en Antilliaanse parlementariërs. Een bezoek van Tweede Kamerleden aan hun collega’s in de West mislukte toen de Antilliaanse Statenleden weigerden te vergaderen in aanwezigheid van het PVV-Kamerlid Hero Brinkman. Die wekte de woede van de Antilliaanse volksvertegenwoordigers met zijn opmerking dat hij de voormalige kolonie liever wil ’verkopen’.

Het mislukken van dit Parlementair Overleg Koninkrijksrelaties kan volgens sommigen in Den Haag ook een gunstig schokeffect hebben gehad op het overleg van Bijleveld met de andere politici op het Antilliaanse schaakbord, geen parlementariërs maar de dagelijks bestuurders. „Ze hebben blijkbaar op de Antillen door gekregen dat Nederland hard in de onderhandelingen zit”, redeneert een Haags Kamerlid. De onderhandelaars uit Den Haag en de Antillen wilden echter ook gewoon tonen dat het nieuwe Koninkrijksstatuut haalbaar is.

De woordvoerder van Bijleveld zei dat de sfeer bij de huidige onderhandelingen niet slecht is. „Het gaat er vrij zakelijk aan toe”

Om het Koninkrijksstatuut uit 1954 te vernieuwen moet ook nog een akkoord over justitie-toezicht worden gesloten. De vraag blijft of dat haalbaar is voor de afgesproken datum van 15 december. Het proces is ingewikkeld omdat het land de Nederlandse Antillen straks uiteen valt: Curaçao en St. Maarten worden net als Aruba onafhankelijk. Bonaire, St.Eustatius en Saba gaan dan verder als Nederlandse gemeenten overzee.