Bisschop laakt maatschappij

De katholieke kerk moet tegenwicht bieden aan de geïndividualiseerde samenleving, stelt bisschop De Korte.

In deze tijd van stijgende welvaart en dalend welzijn, kan het katholieke sociale denken een belangrijke bijdrage leveren aan moreel besef. Dat zei bisschop Gerard de Korte gisteren in Tilburg bij de presentatie van het Compendium van de Sociale leer van de kerk, in de Nederlandse vertaling. In deze bundel is de katholieke visie op de moderne samenleving bijeengebracht in de vorm van encyclieken en concilieuitspraken.

De Sociale Leer is bedoeld als een handboek voor katholieken wereldwijd, met richtlijnen en adviezen op uiteenlopende terreinen, van gezinsleven tot internationale politiek. Zo staat in de bundel dat vrouwen op alle terreinen moeten kunnen werken, maar daarbij niet hun gezin moeten verwaarlozen. De bundel is in 2004 aangeboden aan paus Johannes Paulus II.

In zijn toelichting gaf bisschop De Korte, namens de bisschoppenconferentie verantwoordelijk voor het thema Kerk en samenleving, een kritische schets van de huidige samenleving. De verzorgingsstaat heeft zich zo ontwikkeld dat burgers vooral op het eigenbelang gericht zijn. Het sociale vangnet kan blijkbaar niet voorkomen dat er een onderklasse van 10 procent van de bevolking is die „geen marktpartij is en electoraal niet bijster interessant”.

Als het geluk uit de markt moet komen, aan het uitgeven van geld, ontstaat overconsumptie en verspilling, aldus bisschop De Korte.

Dat mensen zorg voor elkaar hebben, is volgens De Korte niet automatisch veiliggesteld in de dominante neo-liberale cultuur. De basisbehoeften van de bevolking zijn gegarandeerd, maar daarmee is nog geen goede en rechtvaardige samenleving ontstaan. Door het te sterke individualisme is de sociale samenhang verzwakt. Sociale rechten en plichten zijn niet meer in balans met elkaar.

Als speler op het maatschappelijk middenveld moet de kerk dit steeds ter discussie stellen, zei De Korte. De bijdrage van de katholieke kerk kan zijn, te laten zien dat het zwaartepunt van de de sociale verantwoordelijkheid zoveel mogelijk bij burgers moet liggen en niet bij de overheid. Dit is ook wel bekend als het subsidiariteitsbeginsel.

De Korte koppelde de toepassing van het morele besef ook aan de deelname aan kerkelijke vieringen. „Het vieren van de eucharistie impliceert een inzet voor barmhartigheid en gerechtigheid,”