Mosselvissers hielpen zelf broodwinning om zeep

Besluit Raad van State was logisch gevolg van roekeloos leegschrapen van het wad.

Het zou heel jammer zijn als de mossel van onze menukaart verdween. Maar het is de schuld van de mosselsector zelf dat de zaadwinning in de Waddenzee van de Raad van State moet stoppen. En van het ministerie van LNV, dat de vissers jarenlang vergunningen gaf om als lemmingen op de klippen af te stormen.

De Waddenzee hoort bij de belangrijkste natuurgebieden ter wereld en Europa beschermt die zee tegen verwoesting. Als mensen er iets willen ondernemen, moeten ze eerst aantonen dat de natuur er geen schade van ondervindt.

Dat voorzorgsprincipe bestaat om onvoorziene schade te voorkomen, die niet teruggedraaid kan worden. En als je aannemelijk maakt dat een activiteit geen kwaad kan, zoals gaswinning, dan mag het alleen met de hand aan de kraan.

De mosselsector heeft dat nooit geprobeerd. De sector roept alleen maar dat mossels vangen goed is voor de natuur. Dat blijkt nergens uit. Wel staan ondiepe zeebodems langs de kust wereldwijd bekend als zeer rijke ecosystemen. Dat was in onze Waddenzee niet anders, alleen is er al zoveel vernietigd. Jaar in jaar uit mochten schelpdiervissers de schelpdieren wegvangen, de bouwers van het ecosysteem. De Waddenzeebodem werd omgeploegd. Hoe beroerd die zogenoemde bodemberoerende visserij uitpakt voor zeebodems is vaak aangetoond, ook op de droogvallende wadplaten. Waarom zou de bij eb onder water blijvende bodem er minder onder lijden?

Telkens vochten de toenmalige Wilde Kokkels (nu Stichting Wad) de vergunningen voor mechanische kokkelvisserij aan, al dan niet gesteund door de grote natuurbeschermingsorganisaties. Voor de kokkelvisserij gold het voorzorgprincipe eveneens, maar in de praktijk werd de bewijslast omgedraaid. Eerst werd eindeloos onderzocht wat iedereen al wist. Pas toen de zogeheten Eva-2 de verwoestende uitwerking van mechanische schelpdiervisserij bevestigde, concludeerde de Raad van State dat alle vergunningen jarenlang ten onrechte waren verstrekt.

Die uitspraak kon niet terugdraaien dat alle schelpdier-etende wadvogels in aantal waren gekelderd. Uiteraard daalde ook de mosselzaadvangst. Natuurbeschermers waarschuwden al jaren dat de mosselsector zijn eigen ondergang tegemoet stoomde.

Als je eerst alle mosselbanken wegvist en vervolgens ieder jaar zoveel jonge mosseltjes vangt, dat nieuwe mosselbanken nauwelijks kunnen ontstaan, dan vraag je daarom. Er was geen sprake van vissen met de hand aan de kor. Niet voor niets liep de afgelopen tien jaar de mosselvangst gestaag terug.

Natuurbeschermers hebben de mosselsector nooit om zeep willen helpen. Ze zijn voor duurzame visserij en hebben jarenlang geprobeerd er in overleg uit te komen. De starre houding van de mosselsector en LNV deed hen naar de rechter stappen. Daar kregen ze gelijk: de Waddenzee is een natuurgebied en geen particulier viswater.

Hopelijk hebben de vissers van hun miljardenomzet genoeg gespaard om een tijdje te overbruggen. Dan kunnen ze met overheidshulp hun energie steken in het leren kweken van mosselen in gesloten systemen aan de wal. Zodat de mosselsector blijft bestaan.