Vrouwenpraat over emoties leidt niet direct tot depressie

Als man hoor je het niet hardop te zeggen, maar er bestaat zoiets als ’vrouwenpraat’. Zet twee vriendinnen op de bank met een kop koffie, en voor je het weet gaat het alleen nog maar over problemen en negatieve gevoelens. Lekker elkaars leed bevestigen, à la Oprah.

Zulke gesprekken zijn gevaarlijk, meldde NRC Next woensdag. Onder de kop ’Vrouwen praten elkaar de put in’ werd beschreven hoe het gezamenlijke gepieker en geklaag de kans op angsten en depressies zou vergroten.

Het stuk was gebaseerd op een artikel in het wetenschappelijke tijdschrift Hormones and Behavior. Maar dat artikel is lang niet zo stellig als de kop in de krant. De onderzoekers constateren alleen dat vrouwen tijdens hun treurpraat meer van het stresshormoon cortisol in hun speeksel afscheiden. Het is niet zeker of dat gevolgen heeft. Maar áls het al zo is, hoeven die gevolgen niet per se negatief te zijn, schrijven de Amerikaanse onderzoekers. Mogelijk zet het cortisol vrouwen juist aan om problemen eerder op te lossen.

Samen piekeren wordt in de psychologie aangeduid met de Engelse term co-rumination. Het begrip is zes jaar geleden bedacht. De Amerikanen doen nu voor het eerst een poging om het fenomeen biologisch te meten.

Ze deelden 24 jonge vriendinnenkoppels in twee groepen in. Vrouwen in de ene groep kregen de opdracht om samen te praten zoals ze gewend waren, waarbij het nadrukkelijk over hun problemen mocht gaan. De andere vrouwen moesten samen een recreatiecentrum ontwerpen.

Van tevoren en na afloop werd het cortisolgehalte in het speeksel gemeten. In de praatgroep bleef dit niveau gemiddeld hetzelfde, terwijl je na zo’n probleemgesprek op zijn minst een lichte stijging zou verwachten. Bij de dames van het recreatiecentrum leek het cortisol te dalen.

Een harde conclusie over vrouwenpraat konden de onderzoekers hier niet uit trekken. Dus keken ze wat meer in detail. Niet alle pratende vrouwen bleken even sterk te ’co-rumineren’ – sommigen hielden het bescheiden, anderen wisten van geen ophouden. Deze mate van co-rumineren hield wél verband met het cortisolgehalte, vooral bij gesprekspartners die erg op emoties hamerden.

Dat klinkt vrij logisch, reageert psychiater Eric Ruhé uit het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam. Toch wordt het hem na bestudering van het artikel niet duidelijk wat er nu precies aan de hand is. „Gaat het cortisol puur omhoog doordat vrouwen over hun problemen praten? Of draait het meer om de manier waarop: het bevestigend ingaan op negatieve emoties die ze ervaren?”

De journalistieke vertaling dat vrouwen elkaar een depressie aanpraten, gaat hoe dan ook te ver, constateert Ruhé. De onderzoekers werpen slechts de hypothese op dat cortisol op termijn symptomen van depressie of angst zou kunnen aanwakkeren. Maar een positief effect is net zo goed denkbaar: dankzij cortisol slaan vrouwen de problemen wellicht beter in hun geheugen op, waardoor ze sneller een oplossing zoeken.

Ruhé vindt de studie al met al niet alarmerend genoeg om het gejammer over problemen op medische gronden te ontmoedigen. „Het lijkt me overigens geen fijne hobby, maar ik ben dan ook geen vrouw.”