Pakistan stevent af op bankroet

Het wordt dringen bij het noodloket van het IMF. Pakistan is alweer de volgende klant, en vermoedelijk niet de laatste.

Pakistan staat aan de rand van de afgrond. Het land heeft nauwelijks nog geld in kas om aan zijn internationale verplichtingen te voldoen. Het IMF, maar ook andere landen moeten te hulp schieten.

Na IJsland (2,1 miljard dollar), gisteren Hongarije (15,7 miljard) en Oekraïne (16,5 miljard) zal ook Pakistan zich bij het IMF in Washington moeten vervoegen voor een lening.

Volgens Frank-Walter Steinmeijer, de Duitse minister van buitenlandse zaken, heeft Pakistan nog maar enkele dagen over voor het land in een complete financiële crisis wordt gedompeld. Pakistan zelf tracht de urgentie wat af te zwakken. Gisteren riep Shamsad Akhtar, presidente van de Pakistaanse centrale bank, dat er geen sprake van een faillissement zal zijn. Zij wenste zich niet direct in de armen te storten van het IMF en hoopt vooral steun te vinden bij een grote groep landen die bekend zijn onder de naam ’Vrienden van Pakistan’. De club komt komende maand bijeen om zich over de Pakistaanse problemen te buigen.

In die groep zitten vrijwel alle olielanden uit het Midden-Oosten, maar ook de EU, China en de VS. De laatste heeft na de aanvallen op de Twin Towers in New York in 2001 Pakistan direct van een omvangrijke schuldverlichting voorzien teneinde het land tot een bondgenoot te maken in de strijd tegen het terrorisme. De sfeer tussen de VS en Pakistan is recent echter verslechterd doordat de VS zich in diezelfde jacht op de terroristen heeft begeven op Pakistaans grondgebied. Dat de Duitsers nu voor Pakistan de noodklok luiden is niet vreemd. Duitsland heeft troepen in buurland Afghanistan onder commando van de Navo en wil die troepenmacht opvoeren. Onrust in Pakistan maakt de kwestie Afghanistan alleen maar ingewikkelder.

Bij noodpakketten aan IJsland en Hongarije is niet direct sprake van een financiële noodsituatie die tevens kan leiden tot politieke instabiliteit in de regio. Dat ligt anders in de explosieve regio waar Pakistan en Afghanistan zich in bevinden. Het stabiliseren van de economie in die regio staat gelijk aan het verkleinen van de veiligheidsrisico’s.

Hoeveel geld Pakistan nodig heeft is niet duidelijk. Naar verluidt is een noodpakket in de maak van 15 miljard dollar voor een periode van twee tot drie jaar. De Pakistaanse buitenlandse reserves zijn gedaald tot 4 miljard dollar, alleen al voor rente en aflossingen op bestaande verplichtingen is 4 tot 5 miljard dollar extra per jaar nodig.

De kredietwaardigheid van Pakistan staat op een zeer bedenkelijk niveau. Volgens de ratings van Standard & Poor’s verkeert Pakistan in de categorie Libanon en Bolivia. Investeerders beschouwen Pakistaans schuldpapier als de meest risicovolle ter wereld. Het IMF heeft momenteel voor 201 miljard dollar aan kapitaal beschikbaar. Gelet op een sterke toestroom van hulp zoekende landen wordt gevreesd dat dat geld snel op zal zijn. Het IMF zal zich dan tot zijn 185 leden moeten wenden om nieuw kapitaal binnen te halen. De Britse premier Gordon Brown riep eerder deze week China op scheutiger te zijn in de richting van het IMF. In China staan nog grote reserves.

Een stevige lijst met in nood verkerende landen dient zich aan. Met Wit-Rusland wordt al gesproken. In de gevarenzone zitten ook de Baltische staten, Vietnam, Ecuador, Kazachstan en zelfs Argentinië en Rusland. Wordt gekeken naar de handel in verzekeringen tegen faillissementen dan duiden de premies voor een groot deel van die landen op grote angst bij investeerders.