Burgers gaan slecht voorbereid naar rechtbank

amsterdam – Mensen die voor het eerst met de rechter te maken krijgen, bereiden zich slecht voor op hun zaak. Maar zelf hebben ze dat niet echt door. Dat blijkt uit onderzoek door de Raad voor de Rechtspraak. Het gaat zowel om strafzaken als civiele zaken en bestuursrechtelijke procedures.

Verdachten die voor de rechter moeten verschijnen, zoeken zelf nauwelijks naar informatie over de gang van zaken tijdens de zitting. Ze weten daardoor niet wat hun te wachten staat. Voor zover ze zich wel inlezen, beperken ze zich tot de informatie die hun wordt aangereikt, bijvoorbeeld de dagvaarding of de brief waarin ze worden opgeroepen te verschijnen.

De onderzoekers denken dat emoties een rol spelen. Veel mensen hebben een schuldgevoel of ze schamen zich voor wat er in de rechtbank besproken gaat worden. Daarom stellen ze zich passief op en vertrouwen ze op hun advocaat, voor zover ze die hebben.

Uit het onderzoek blijkt ook dat de mensen hoge verwachtingen hebben van hun rechtszaak. Ze rekenen op veel persoonlijke aandacht van de rechter, en ruime gelegenheid om het woord te voeren. Na afloop blijken die verwachtingen vaak uitgekomen. Daardoor hebben ze toch het gevoel dat ze voldoende voorbereid waren. Ten onrechte, menen de onderzoekers. Veel mensen weten bijvoorbeeld van tevoren niet hoe lang de zitting zal duren, of ze verplicht aanwezig moeten zijn en wanneer de rechter uitspraak zal doen. Soms interpreteren ze het verloop van de zitting verkeerd.

Daarom vinden de onderzoekers dat er een website moet komen met praktische informatie voor burgers die in de rechtszaal moeten verschijnen. De Raad voor de Rechtspraak moet die site maken. Ook zouden de rechtbanken actief folders en brochures moeten aanbieden. Die brochures moeten in begrijpelijke taal geschreven zijn. In de bestaande folders draait het te veel om de juridische correctheid en ontbreekt het vaak aan praktische informatie.