Stoffige bibliotheek moet lezer terugwinnen

Bibliotheken blijven leden verliezen, stelt het Sociaal en Cultureel Planbureau. Games, sites en leescafés moeten de ’bieb’ verbeteren.

De bibliotheek van Almere is ’gepimpt’. Om af te komen van haar stoffige imago is ze ingericht als een kleurrijke winkel. „We hebben net als in de Hema of V & D verschillende afdelingen gecreëerd die toegespitst zijn op de persoon”, zegt Nieke Noyons. „Zo is er een hoek die gericht is op de ’Libelle-vrouw’ en een stoere mannenhoek ’spanning en succes’.”

De boeken zijn uitgestald op displays om de voorkant zichtbaar te maken. „Het is toch niet leuk om met je hoofd schuin gebogen langs rijen boeken te lopen”, zegt Noyons. „Wanneer je een boek leuk presenteert, wordt het sneller meegenomen.”

Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) voorspelt dat het aantal leden van bibliotheken de komende tien jaar blijft dalen. Nu is zo’n 30 procent van de Nederlanders lid. Deze groep bestaat vooral uit kinderen en 30-plussers. Onder Marokkanen en Turken wint de bibliotheek terrein. Maar daar staat tegenover dat vooral mannen, mensen met een baan en hoogopgeleiden wegblijven. Om het tij te keren, moeten bibliotheken volgens het SCP meer toegang bieden tot de ’digitale bibliotheek’.

„Kinderen zijn heel trouw aan de bibliotheek. Maar zodra het gratis jongerenabonnement afloopt, lopen ze weg”, zegt Henriëte Kok, directeur van Bibliotheek Midden Brabant. „Mensen hebben nu andere bezigheden en vinden informatie op het internet. Hele boeken zijn tegenwoordig te downloaden.”

Kok wijst erop dat het nut van bibliotheken niet alleen afgemeten kan worden aan ledenaantallen. „Niet alle bezoekers zijn lid. Wij zijn een openbare ontmoetingsplek, waar ook tentoonstellingen en bijeenkomsten worden gehouden.”

Toch spant ook de Bibliotheek Midden Brabant zich in om zichzelf aantrekkelijker te maken voor haar 75.000 leden. Daarom heeft zij de handen ineengeslagen met culturele instellingen. „We proberen om samen met musea en andere bedrijven een totaalpakket aan te bieden”, zegt Kok. Dat idee wierp vruchten af, want het aantal aanmeldingen is met 5 procent gestegen.

Het moet weer leuk worden om naar de ’bieb’ te gaan, vat de Vereniging van Bibliotheken samen. „Door het beschikbaar stellen van games, websites te laten bouwen en leescafés creëren, moet de jeugd weer teruggelokt worden naar de vertrouwde bibliotheek”, zegt Francien van Bohemen van de vereniging.

Maar dat vereist een investeringen die niet elke bibliotheek kan doen. „De contributie dekt maar een klein deel van de kosten”, zegt Van Bohemen. „De subsidie is gemeentelijk geregeld en die heeft niet altijd geld beschikbaar.”