Jozef herenigd met Maria en kind op middeleeuws drieluik

rotterdam – Eeuwenlang ontbrak Jozef op het drieluik ’De aanbidding van de koningen’, dat Geertgen tot Sint Jans ruim vijfhonderd jaar geleden schilderde. Er waren stukken afgezaagd en het onderdeel met Jozef leek voorgoed verloren gegaan. Maar onlangs werd het ontdekt in Duitsland en gisteren volgde de hereniging van Jozef met Maria en kind.

In het Rotterdamse museum Boijmans Van Beuningen nam de weggezaagde Jozef zijn plaats weer in op het schilderij. Het werk wordt daar getoond in het kader van de tentoonstelling ’Vroege Hollanders’.

Van het drieluik van Geertgen tot Sint Jans, dat al sinds de 17de eeuw in een Praags kasteel hangt, was bekend dat er in het verleden stukken zijn afgezaagd. Maar kunsthistorici verkeerden in de veronderstelling dat die allemaal verloren waren gegaan.

Een Duitse conservator kreeg onlangs bij toeval een foto onder ogen van een schilderijtje van Jozef uit het Historisches Museum in Frankfurt. Hij zag dat de mannenfiguur stilistisch sterk overeenkwam met ’De aanbidding van de koningen’ van Geertgen tot Sint Jans.

Het paneeltje van Jozef (11,5 cm hoog, 10 cm breed) stond te boek als 19de-eeuws en de veronderstelling van de Duitse conservator leek dan ook niet te kloppen. Maar in museum Boijmans werden ze toch zo nieuwsgierig dat het paneeltje grondig werd onderzocht. Toen bleek dat het inderdaad om de ontbrekende Jozeffiguur gaat. Gistermiddag nam Jozef zijn positie weer in op het drieluik, bescheiden in de achtergrond van de voorstelling, vergelijkbaar met zijn plaats op andere panelen van Geertgen tot Sint Jans.

Op de expositie in Boijmans zijn ongeveer zestig schilderijen te zien die in de late Middeleeuwen in Holland werden gemaakt. Door de beeldenstorm, oorlogen en verwoestingen zijn er wereldwijd nog maar negentig schilderijen uit die periode over. De twaalf panelen van Geertgen tot Sint Jans vormen het hoogtepunt van de expositie. De expositie duurt tot en met 25 mei.