De glimlach van mijn demente moeder

Wat word ik verdrietig van de discussie over dementie. Mensen zijn jaloers op de keuze van Hugo Claus, ze willen/eisen euthanasie voor hun moeder, of verlangen zelf hun eigen doodsweg te gaan. Alsof het alleen gaat over aftakeling en ontmenselijking.

Mijn oma overleed dement, ze was 70. Ik heb haar nooit gekend. Mijn moeder overleed ook toen ze 70 was – ook zij was dement. Wat mijn toekomst zal zijn, weet ik niet. Maar door mijn moeder ben ik in een verpleeghuis gaan werken. Als geestelijk verzorger zie ik daar veel verdriet bij partners en familieleden. Sommige dementerenden voelen zich verdrietig en naar.

Maar er is ook veel plezier en verwondering. Mensen zijn immers meer dan hun intellect. Ze zijn ook gevoel, zintuigen, ervaring. Misschien alleen dat ene moment, maar het bepaalt je wel telkens weer bij het leven, dat waarde heeft. Nu. In zichzelf. Voor God heeft iedere mens waarde, is mijn motto. Je moet het alleen leren zien.

We lachen veel in ons werk. Met de bewoners. Ook met mijn moeder heb ik veel gelachen, toen. En geglimlacht nog meer. Om momenten waar je vroeger langs heen liep, maar die nu als een parel zo intens en mooi waren.

Na een overlijden sprak ik met een familie over hun moeder. De dochter vertelde dat het laatste jaar ’een cadeautje’ was geweest. Voor het eerst in haar leven had ze haar moeder mogen knuffelen. In het gezin was vroeger het eerste kind overleden. Ik opperde dat moeder zich misschien nooit had durven hechten, bang ook de volgende kinderen kwijt te raken? Na de begrafenis vertelde een dochter, dat zij haar moeder anders was gaan zien. Ook in de jaren voor haar dementie.