Crisis zit Harper dwars in Canada

Een conservatief regeert Canada al twee jaar. Vandaag had hij gehoopt ook echt een meerderheid te krijgen. De crisis gooit roet in het eten.

Voor Stephen Harper had de kredietcrisis een zegen moeten zijn.

De premier van Canada, leider van de Conservatieve Partij, is er vaak genoeg van beschuldigd ideologisch dicht bij de Amerikaanse Republikeinen te staan, inclusief hun nu in diskrediet geraakte ideologie van onbelemmerde marktwerking. Maar Nu de economie van de zuiderburen in grote problemen is, valt eerder het verschil op: een begrotingsoverschot en vlijtig sparende burgers maken dat Canada een stuk weerbaarder is. Echt iets om mee voor de dag te komen als de verkiezingen toevallig midden in die crisis vallen.

Toch ziet zijn partij de verkiezingen vandaag met enige angst tegemoet. De peilingen zijn niet meer zo fraai als begin september, toen Harper de verkiezingen uitschreef. In de peilingen stonden de Conservatieven de afgelopen dagen op rond de 33 procent. Je hebt ongeveer 40 procent nodig om een meerderheidsregering te vormen in het districtenstelsel dat Canada van Groot-Brittannië heeft geërfd. Bij ongeveer 40 procent van de stemmen, blijkt in de praktijk, krijgt een partij de meerderheid. In 2006 was dat voor Harper nog niet weggelegd, en nu lijkt die buit hem opnieuw te ontglippen.

Een oorzaak is de reactie van Harpers regering op de crisis: die deed wel degelijk denken aan die in de VS. Toen de beurs meedeed aan de internationale duik naar beneden meldde hij dat het een prima tijd was om aandelen te kopen. Korte tijd later kondigde Canada toch steunmaatregelen aan voor de financiële sector, en begon Harper, die nogal koel kan overkomen, te benadrukken dat hij de ongerustheid van de Canadezen begreep.

De grote concurrent, de Liberale Partij, heeft het ook moeilijk. Partijleider Stéphane Dion heeft ingezet op een belasting op broeikasgassen. Dat onderscheidt hem van Harper, die juist het verdrag van Kyoto opzegde. Maar voor een nieuwe belasting is het klimaat niet gunstig.

De Liberalen concurreren als oppositie met de centrum-linkse Nieuwe Democratische Partij, de Groenen en niet te vergeten het Bloc Québéquois, dat voor de franstaligen in Québec opkomt. Dat kan Harpers redding zijn. Voor een tweede ’minderheidsmandaat’, zei hij onlangs, zou hij dankbaar zijn. Als hij zelfs dat niet haalt, is hij weg als partijleider.